Επέτειος Ενσωμάτωσης Δωδεκανήσου

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Κ. ΜΠΑΦΙΤΗ

Στις 7 Μαρτίου, γιορτάζομε τα 61 χρόνια από την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στη μητέρα Ελλάδα. Είναι ημέρα χαράς, ημέρα μνήμης για όλους εμάς τους Δωδεκανήσιους, που πρέπει να θυμόμαστε αυτούς που μας βοήθησαν, αγωνίστηκαν και έδωσαν την ζωή τους για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι. Σε όλη την μακρά ιστορική διαδρομή της, η Δωδεκάνησος υπήρξε κομμάτι αναπόσπαστο του ελληνισμού. Υπήρξε ιστορικά σταυροδρόμι πολιτισμών, κυρίαρχος του εμπορίου από την Αίγυπτο στη Ρόδο και από τη Ρόδο στον Ελλήσποντο, περιοχή ύψιστης γεωστρατηγικής σημασίας. Υπέφεραν οι κάτοικοι των νησιών μας από τους Σταυροφόρους, τους Τούρκους και τους Ιταλούς, μέχρι την ώρα της απελευθέρωσής τους από την δουλεία που κυριαρχούσε στη περιοχή πάνω από έξι αιώνες. Η ξένη κατοχή στη Δωδεκάνησο ποτέ δεν κατάφερε να σβήσει την ελπίδα, την πίστη, την ανδρεία και την καρτερία του βασανισμένου λαού της. Με άλλα λόγια, δεν κατόρθωσε να σβήσει αυτό που ονομάζομε Ελληνική πεποίθηση. Ο δρόμος προς την ενσωμάτωση στην ελληνική επικράτεια ήταν μακρύς, δύσκολος και δύσβατος. Το 1821, όταν η Ελλάδα επαναστατούσε κατά των Τούρκων, τα Δωδεκάνησα παρά την αυτονομία που απολάμβαναν, δεν μπορούσαν παρά να είναι ένα από τα πρώτα τμήματα του ελληνισμού που έλαβαν τα όπλα και βοήθησαν να πετύχουν την απελευθέρωση της μητέρας πατρίδας. Οι ατιμώσεις και οι λεηλασίες της Κω, η ανηλεής σφαγή και η γενική καταστροφή της Κάσου, καθώς και οι τουρκικές αγριότητες της Ρόδου, αποτέλεσαν το πικρό μερτικό της Δωδεκανήσου στο φόρο αίματος της Ελληνικής Επανάστασης. Όμως το 1830, όταν με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου καθορίστηκαν τα όρια του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, τα Δωδεκάνησα παρέμειναν υπό τον τουρκικό ζυγό. Οι αγώνες και οι θυσίες των Δωδεκανησίων δεν έφεραν την ποθητή ένωση.Τα Δωδεκάνησα όμως, δεν σταμάτησαν τον αγώνα, παρά την πλήρη αναγνώριση της αυτονομίας και της αυτοδιοίκησής τους με φιρμάνι του Μαχμούτ Β' το 1835. Η επανάσταση της Κάσου το 1867 και η κατάληψη των νησιών το 1869 από τον Αχμέτ Πασά είναι ο δεύτερος μεγάλος σταθμός στην προσπάθεια της Δωδεκανήσου για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Τον Μάιο του 1912, κατά την διάρκεια του πολέμου που αποσκοπούσε στην κατάληψη της Τριπολίτιδας και της Κυρηναϊκής, ώστε να καταστεί η Ιταλία αποικιοκρατική δύναμη, οι Ιταλοί κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα, εκτός από το ακριτικό Καστελόριζο (που κατέλαβαν αργότερα) προκειμένου να ανακόψουν τον ανεφοδιασμό των Αράβων από τους Τούρκους, που πρόβαλαν αντίσταση. Αυτή η ατυχής συγκυρία παράτεινε δραματικά την παραμονή κατοχικών δυνάμεων στην περιοχή. Διότι παρά τις νίκες τής Ελλάδας στους δύο Βαλκανικούς Πολέμους και την πληθυσμιακή και εδαφική επέκταση της χώρας μας, τα Δωδεκάνησα και πάλι δεν στάθηκαν τυχερά, αν και οι υπηρεσίες που προσέφεραν στις πολεμικές επιχειρήσεις (ιδιαίτερα με τον εμπορικό τους στόλο), ήταν καθοριστικής σημασίας. Ο δρόμος προς την ελευθερία δεν είχε τελειωμό, αν και αρχικά οι Ιταλοί είχαν εμφανισθεί ως απελευθερωτές και υπόσχονταν αυτοδιοίκηση των νησιών μας δημιουργώντας στο Δωδεκανησιακό λαό, την αίσθηση της επικείμενης απελευθέρωσης του. Τον Ιούλιο του 1914 ξέσπασε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος ο οποίος τελείωσε τον Ιούνιο του 1919 και υπεγράφη στο Παρίσι η Συμφωνία Βενιζέλου-Τοτόνι, με βάση την οποία η Ιταλία παραχωρούσε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα πλην της Ρόδου, η οποία, απολαμβάνοντας ευρεία αυτονομία, θα παρέμεινε για πενταετή περίοδο υπό Ιταλική κυριαρχία μέχρι να αποφασίσουν οι κάτοικοί της με δημοψήφισμα για την εθνική τους τύχη. Ένα χρόνο μετά υπεγράφη η Συνθήκη των Σέρβων στο πλαίσιο της οποίας η Τουρκία παραιτήθηκε υπέρ της Ιταλίας από τα δικαιώματά της πάνω στα νησιά του Αιγαίου, ενώ ταυτόχρονα με άλλη συνθήκη η Ιταλία παραιτήθηκε υπέρ της Ελλάδας από τα δικαιώματά της πάνω σε αυτά τα νησιά και επιτέλους φαινόταν ότι ξημέρωνε η ημέρα που το όνειρο της απελευθέρωσης και ενσωμάτωσης θα έπαιρνε σάρκα και οστά. Η τύχη όμως δεν στάθηκε και πάλι με τα Δωδεκάνησα. Η Μικρασιατική καταστροφή το 1922-1923, έδωσε την ευκαιρία στη Ιταλία να κηρύξει έκπτωτες τις συμφωνίες της με την Ελλάδα για τα Δωδεκάνησα και η Ελλάδα αναγκάστηκε τον Ιούλιο του 1923 να υπογράψει τη Συνθήκη της Λοζάνης, με την οποία τα νησιά μας επανήλθαν στην ιταλική κυριαρχία. Έτσι αντί τα πολυπόθητα νησιά να αποκτήσουν την Ελευθερία τους, εισήλθαν σε μια δεύτερη περίοδο ιταλοκρατίας, πολύ χειρότερη από την πρώτη, κατά την διάρκεια της οποίας επιδιώχθηκε συστηματικά ο αφελληνισμός τους και η πολιτική, οικονομική και πολιτισμική προσάρτησής τους στη Ιταλία.Και έτσι ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος βρήκε τα Δωδεκάνησα υπό ιταλική κατοχή. Έχοντας οι Δωδεκανήσιοι βαθιά συναίσθηση του καθήκοντος προς την πατρίδα, ίδρυσαν το Σύνταγμα Εθελοντών Δωδεκανήσου και έγραψαν καινούργιες σελίδες θυσίας και δόξας. Κατά ένα μάλιστα γύρισμα της τύχης, ο πρώτος αξιωματικός του αλβανικού μετώπου που έπεσε πιστός στο καθήκον για την πατρίδα ήταν Δωδεκανήσιος, ο ήρωας υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος, από τη μικρή Χάλκη, θυμίζοντας βροντερά σε όλους ότι οι οφειλές της Ιστορίας προς τα Δωδεκάνησα δεν είχαν ακόμη εκπληρωθεί.Τον Σεπτέμβριο του 1943, μετά την πτώση του Μουσολίνι και την συνθηκολόγηση της Ιταλίας , την διοίκηση των νησιών μας ανέλαβαν οι Γερμανοί, οι οποίοι την διατήρησαν μέχρι τον Μάιο του 1945, οπότε υπεγράφη στη Σύμη το πρωτόκολλο τής χωρίς όρους παράδοση της Δωδεκανήσου στους Βρετανούς συμμάχους. Ούτε όμως και η λήξη του Β' Παγκοσμίου πολέμου κατά τον οποίον η χώρα μας είχε ταχθεί στο πλευρό των νικητών, με τεράστιες ανθρώπινες και υλικές απώλειες, σήμανε την έμμεση επιστροφή της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, παρά την συμμετοχή των Ελληνικών στρατευμάτων, στην εκδίωξη των δυνάμεων του άξονα από τα νησιά μας. Τον Φεβρουάριο του 1947 υπεγράφη στο Παρίσι η συνθήκη με την οποία η Ιταλία εκχωρούσε στη Ελλάδα με πλήρη κυριαρχία τα νησιά της Δωδεκανήσου καθώς και τις παρακείμενες νησίδες, τον δε Μάρτιο του ιδίου έτους η διοίκησή της παραδόθηκε από τον Βρετανό διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων κατοχής, στον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη, οπότε και άρχισε η μεταβατική περίοδος της ελληνικής στρατιωτικής διοίκησης της Δωδεκανήσου μέχρι να επικυρωθεί η συνθήκη με την Ιταλία στις 22 Οκτωβρίου 1947. Την 9η Ιανουαρίου 1948 με τον νόμο 518 της Τέταρτης Αναθεωρητικής Βουλής τα Δωδεκάνησα προσαρτήθηκαν στη Ελλάδα αναδρομικά από τις 28 Οκτωβρίου 1947, ενώ την 7η Μαρτίου 1948, οι βασιλείς, συνοδευόμενοι από μέλη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας, αποβιβάστηκαν στη Ρόδο και έλαβαν μέρος στις πανηγυρικές εκδηλώσεις της Ενσωμάτωσης.Επιτέλους, μετά από 6,5 αιώνες, είχε ανατείλει ο ήλιος της ελευθερίας και έφθασε ημέρα της Εθνικής αποκατάστασης. Και έτσι από τότε η 7η Μαρτίου έχει οριστεί ως ημέρα του επίσημου εορτασμού της ενσωμάτωσης. Σήμερα, τα Δωδεκάνησα συνιστούν έναν από τους δύο Νομούς της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, είναι η τελευταία προσάρτηση ελληνικού εδάφους στην ελληνική επικράτεια και αποτελεί με την Κύπρο μας τα νοτιοανατολικά όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς οι Δωδεκανήσιοι που δεν μπόρεσε η πατρίδα μας να μας κρατήσει και φύγαμε μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, σπρωγμένοι από τη φτώχεια την ανέχεια και τον εμφύλιο σπαραγμό, για να βρούμε δουλειά η επειδή έτσι το έφερε η ζωή, κρατούμε ανεξίτηλα χαραγμένο στη καρδιά μας το νησί μας, την Ρόδο, την Κάλυμνο, την Κάρπαθο, την Αστυπάλαια, την Νίσυρο, την Πάτμο, την Χάλκη, την Κάσο, την Σύμη, την Κω, την Λέρο, τη Τήλο και το Καστελόριζο, κι' αυτό γιατί μας γέννησε ,μας παρακολουθούσε στα πρώτα μας βήματα στους δρόμους, στα σοκάκια και στις στράτες μας και μια μέρα όποτε μας χρειαστεί, θα είμαστε εκεί, πιστοί στο χρέος μας, γιατί μέσα μας γνωρίζουμε καλά πως σε όλη μας τη ζωή "δεν μπορούμε να ξεφύγουμε τη θάλασσα που μας λίκνισε".
http://www.neoskosmos.com.au/080313/nk/kosmos/kosmos_01.shtml