Από το υπόγειο του «Ζορμπά» στις υπουργικές καρέκλες!

Οι κρυφές συναντήσεις στη Ρόδο για την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, ο πρώτος πυρήνας και το ποτάμι που δεν είχε επιστροφή

H ΡΟΔΙΑΚΗ

Ημερομηνία 11/09/17 10:30

Γράφει

Pοδούλα Λουλουδάκη

Τότε που η αστυνομία παρακολουθούσε, κι ο φόβος να τους τυλίξουν σε μια κόλλα χαρτί με στημένα κατηγορητήρια ήταν πανταχού παρών, έπαιζαν κλεφτοπόλεμο μαζί του, οργανώνονταν στα κρυφά, κι έκαναν γλέντια στα φανερά στον «Ζορμπά» το νυχτερινό κέντρο που είχαν κάνει άντρο τους, οι πρώτοι του ΠΑΣΟΚ! 

Ο Γιάννης Τσιγάρος

Τα βράδια στου Γιώργου Χιωτάκη, του αείμνηστου, προσωπικού φίλου του Ανδρέα Παπανδρέου, και μετά μέχρι στο νεκροταφείο έδιναν ραντεβού για να διαφύγουν από κει σε περίπτωση νέου πραξικοπήματος. Για την ιδρυτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, μιλάει ο Γιάννης Τσιγάρος, εκ των πρωτεργατών του στησίματος του κόμματος. Σήμερα που το ΠΑΣΟΚ δίνει την πιο μεγάλη μάχη για την επιβίωσή του, πάμε να δούμε πώς ξεκίνησε, κι από ποιούς στη Ρόδο και στα Δωδεκάνησα όπου σημείωνε μαζί με την Κρήτη, τα μεγαλύτερα ποσοστά του. 

Το…κρυφό σχολειό στου Χιωτάκη, η προσπάθεια του Γιάννη Ζίγδη να τους μεταπείσει, το ποτάμι που τότε δεν είχε γυρισμό.

Ποιος ηγήθηκε στη Ρόδο της προσπάθειας να σας φέρει κοντά στον Ανδρέα Παπανδρέου;

Την πρωτοβουλία για την οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στη Ρόδο την είχε ο Γιώργος Χιωτάκης, ο δικηγόρος, ο φίλος, ο αείμνηστος Γιώργος Χιωτάκης που είχε στενούς δεσμούς φιλίας με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Με το Χιωτάκη, μαζευόμασταν στα χρόνια της δικτατορίας, πού και πού, στα φανερά ή στα κρυφά και λέγαμε κουβέντες συνθηματικές. Ήδη πριν από τη δικτατορία, κάποιοι άνθρωποι πιστεύαμε στον Ανδρέα Παπανδρέου και προσπαθούσαμε να μαθαίνουμε τα νέα του ΠΑΚ για τη δράση του Ανδρέα και των ανθρώπων του που τον ακολουθούσαν στη Σκανδιναβία και στον Καναδά. Κολλημένοι σε στύλους της ΔΕΗ, με το τραντζιστοράκι στα υποβραχέα κύματα, ακούγαμε την ελληνική εκπομπή του Βάσου Μαθιόπουλου, στη Ντόιτσε Βέλε. 

Πώς σας οργάνωσε ο Γιώργος Χιωτάκης;

Ήδη από το 1968 και τη δολοφονία του Νικηφόρου Μανδηλαρά, ο Χιωτάκης ήταν ο δικηγόρος και ο άνθρωπος που έκανε αγώνα για να αποκαλύψει ότι ο υποτιθέμενος πνιγμός του δεν ήταν πνιγμός, αλλά δολοφονία. Τον έβγαλε έξω η θάλασσα του Γενναδίου. Στα χρόνια λοιπόν αυτά, που τα έσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά, ο Χιωτάκης ο οποίος είχε στενές σχέσεις με τους πατεράδες κάποιων από εμάς όπως με το δικό μου πατέρα, απευθύνθηκε στη νεολαία. Μετά τον ερχομό του Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα, μας καλούσε στο υπόγειο δικηγορικό του γραφείο εκεί που είναι μέχρι σήμερα. Ήταν πολύ μεγάλος ο χώρος, κι αν ήμασταν όρθιοι χωρούσαμε και 50 άτομα. Στο γραφείο του Χιωτάκη, γίνονταν οι πρώτες κουβέντες και μετά τη διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη, στις 26 Σεπτέμβρη 1974 πήραμε όλοι μαζί οι παρόντες την απόφαση να ταυτιστούμε και να σχηματίσουμε την κομματική επιτροπή ΠΑΣΟΚ Ρόδου. Της δώσαμε το όνομα «Τοπική Επιτροπή Πρωτοβουλίας του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος». Επικεφαλής είχε τεθεί ο Γιώργος Χιωτάκης. Ασχοληθήκαμε με θέματα που σχετίζονταν με την αυτοοργάνωση του Κινήματος στη Ρόδο. 

Ποιοι ήσασταν, ποιος ήταν ο πρώτος πυρήνας του ΠΑΣΟΚ;

Χιωτάκης Γιώργος δικηγόρος, 

Παπαποστόλου Αλέξανδρος οικονομολόγος, 

Κόκκινος Εμμανουήλ δικηγόρος, 

Καραναστάσης Αθανάσιος Ξεναγός, 

Χριστοδούλου Β.χρυσοχόος, 

 Συμιξής Ελευθέριος έμπορος, 

Καρπαθίου Νίκος οικονομολόγος, 

Παπανικήτας Ιωάννης βιομήχανος, 

Ζουλιάνης Ανδρέας χειριστής μηχανημάτων, 

Ευθυμίου Ανδρέας χρυσοχόος, 

Παυλίδης Βαγγέλης σκιτσογράφος, 

Γιαννούλης Ιωάννης διακοσμητής, 

Βασιλαράς Νικόλαος χρυσοχόος, 

Ανδριωτάκης Γιώργος αρχιτέκτων, 

Αθανασίου Βασίλειος οικονομολόγος-κοινωνιολόγος, 

Καραναστάσης Αριστείδης εμπορικός αντιπρόσωπος, 

Γεωργιάδης Παναγιώτης φυσικός, 

Τσιμπιδάκης Θεόδωρος χρυσοχόος, 

Σταματιάδης Ιωάννης δικηγόρος, 

Πολής Ιωάννης ιδιωτικός υπάλληλος, 

Χατζηφούντας Αποστόλης ιδιωτικός Υπάλληλος, 

Νισυρίου Ιωάννης ιδιωτικός υπάλληλος, 

Ρούσος Χρυσοχός ιδιωτικός υπάλληλος, 

Ρουμελιώτης Εμμανουήλ κρεοπώλης, 

Βασιλείου Αντώνης οικοδόμος, 

Χατζηνικολάου Σωτήρης έμπορος, 

Χατζηνικολάου Κωνσταντίνος έμπορος, 

Τσιγάρος Γιάννης λογιστής, 

Καρανίκης Γ. εργολάβος, 

Μηνάς Νίκος οικονομολόγος, 

Μοσχάκης Γεώργιος φρουτέμπορος. 

Αυτοί αποτέλεσαν την ιδρυτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ στη Ρόδο, που ανέλαβε την οργάνωση του κόμματος και την προεργασία για τις πρώτες μεταδικτατορικές εκλογές που έγιναν στις 19 Νοεμβρίου 1974. Στην κεντρική Επιτροπή του Κινήματος μετείχαν ο Βασίλης Αθανασίου και ο Βαγγέλης Παυλίδης. Στην ιστορική συγκέντρωση που έγινε στο νυχτερινό κέντρο «Ζορμπάς» και ύστερα από πολλές διαβουλεύσεις, αποφασίστηκε ποιοι θα εκπροσωπήσουν το νότιο συγκρότημα Δωδεκανήσου στο ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ Τελικά επελέγησαν ο δικηγόρος Γιώργος Χιωτάκης και ο οικονομολόγος Αντώνης Γεωργιάδης ενώ το βόρειο συγκρότημα επέλεξε από την Κάλυμνο το ναύαρχο Κλεάνθη Ζερβό και από την Κω το φαρμακοποιό Μάρκο Νικολή.

Ποιες ώρες βρισκόσασταν, πώς ήταν οι συνθήκες;

Στου Χιωτάκη, πηγαίναμε μετά τις 9 το βράδυ που τελείωναν οι δουλειές, κι έκλειναν τα μαγαζιά, κι όταν βγαίναμε να φύγουμε και ανεβαίναμε τα σκαλάκια πιο πολλοί ήταν οι ασφαλίτες στο δρόμο που μας παρακολουθούσαν παρά εμείς που ανεβαίναμε για να πάμε στα σπίτια μας. Εσείς είσαστε μια γενιά που βρήκε τον εκδημοκρατισμό των σωμάτων ασφαλείας το ότι ο αστυνομικός πλέον ασχολείται με την επιβολή της τάξης, κι όχι με τα κοινωνικά φρονήματα γιατί στη δική μας εποχή υπήρχαν οι εθνικόφρονες και τα μιάσματα, που ήμασταν εμείς. Η απόλυσή μου από την Αγροτική τράπεζα ως αιτιολογία είχε ότι: «δεν εμφορούμαι από υγιή κοινωνικά φρονήματα»! Υπήρχε πάντα ο φόβος γιατί μπορεί να είχε γίνει η μεταπολίτευση, αλλά δεν είχε γίνει αποχουντοποίηση. Εμάς βέβαια είχε σπάσει η χολή μας. Πολλές φορές οδηγούσαμε το αυτοκίνητό μας και πίσω ερχόταν άλλο αυτοκίνητο της Ασφάλειας, με συμβατικές πινακίδες που το καταλάβαινες από τη μεγάλη κεραία που είχε.

Εσείς οι πρώτοι που συγκεντρωθήκατε από ποιους πολιτικούς χώρους προερχόσασταν;

Στο ΠΑΣΟΚ από την πρώτη στιγμή συνυπήρξαν στελέχη με διαφορετική ιδεολογική και πολιτική καταγωγή. Άνθρωποι απ΄ όλα τα κοινωνικά στρώματα, τα ιδεολογικά ρεύματα, βρέθηκαν δίπλα-δίπλα να παλεύουν για κοινούς στόχους. Κεντροαριστεροί, κεντρώοι, παλιοί ΕΑΜΙΤΕΣ, ριζοσπάστες της Αριστεράς… όλοι εκείνοι που ήθελαν αλλαγή και τη ρήξη με το κατεστημένο. Οι περισσότεροι προερχόμασταν από τον κεντρώο χώρο και είχαμε ανδρωθεί πολιτικά δίπλα στον ανεπανάληπτο, τον ασυμβίβαστο, τον «κεφάλα» όπως τον λέγαμε εδώ στα μέρη του, το Γιάννη Ζίγδη, ο οποίος αν ζούσε τα Δωδεκάνησα θα είχαν άλλη μοίρα. 

Πώς αντέδρασε ο Γιάννης Ζίγδης που προσπαθούσε εκείνη την εποχή να σχηματίσει δικό του πολιτικό φορέα, όταν έμαθε τη «δράση» σας;

Από την άφιξη του Ανδρέα Παπανδρέου
στο αεροδρόμιου Ρόδου με το Γιώργο Χιωτάκη,
το Νίκο Χατζηγρηγορίου και άλλους

Δεν θα ξεχάσω όταν άρχισε ν΄ ακούγεται το ΠΑΣΟΚ στα Δωδεκάνησα, κι έγιναν γνωστά τα ονόματα της πρώτης ομάδας πρωτοβουλίας του ΠΑΣΟΚ στη Ρόδο! Τότε ο Γιάννης Ζίγδης θεώρησε ότι έπρεπε να μιλήσει με έναν-έναν από εμάς. Μας καλούσε λοιπόν έναν-έναν στο σπίτι του γαμπρού του, του Χατζηκωνσταντή, ιδιοκτήτη του ιστορικού «Ίκαρου», που βρισκόταν στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου, νομίζω ότι λεγόταν Όθωνος και Αμαλίας τότε αυτή η οδός, και εκεί στη μεγάλη σάλα του σπιτιού, νεαροί εμείς μας έβαζε να κάτσουμε σ΄ ένα ψηλό σκαμπό, κι εκείνος στην πολυθρόνα με το σκούρο κοστούμι του και το κόκκινο γαρίφαλο στο πέτο, ο τεράστιος Ζίγδης, να απευθύνετε σε έναν- έναν και να λέει «τι πάτε να κάνετε…», κι εμείς ήμασταν τόσο αποφασισμένοι που βρίσκαμε το θάρρος να του απευθύνουμε πρόσκληση «ενωθείτε, του λέγαμε, η ισχύς εν τη ενώσει»… Ο Ζίγδης τότε είχε τεθεί ο ίδιος επικεφαλής συνδυασμού και προσπαθούσε από τη Ρόδο οι αγώνες του να βρουν ανταπόκριση σε όλη την Ελλάδα.

Πώς συνεχίσατε με την οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στη Ρόδο;

Φτιάξαμε τοπικές οργανώσεις στον Αρχάγγελο, στο Παραδείσι, στα Τριάντα, και δύο τοπικές στην πόλη της Ρόδου: του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Νικολάου. Ενοικιάσαμε γραφεία επιβάλλοντας κομματικές εισφορές, και για να βγάζουμε και κάτι παραπάνω να τα προσθέτουμε, μαζεύαμε τα καψύλλια των μπουκαλιών του κρασιού που ήταν από μόλυβδο τότε και τα δίναμε στους χονδρέμπορους. Μέχρι τα σκουπίδια ψάχναμε να βρούμε μπουκάλια.

Η εποχή «Ζορμπά» τότε ήταν που άρχισε;

Επειδή ήμασταν άνθρωποι που μας άρεσε η διασκέδαση, στοχεύαμε να βλέπουμε και τους συντρόφους μας εκεί που πηγαίναμε, κι έτσι τόπος συνάντησης για εμάς έγινε ο «Ζορμπάς» που βρισκόταν χαμηλά στην Ηρώων Πολυτεχνείου, στ΄ αριστερά. Εκεί κάναμε και την πρώτη μας δημόσια πολιτική συγκέντρωση για να εκλέξουμε τους υποψήφιους βουλευτές μας. Εκεί στο κέντρο «Ζορμπάς» κάναμε τη μυστική ψηφοφορία με υποψήφιους τον Αλέξανδρο Παπαποστόλου, τον Αντώνη Γεωργιάδη, το Γιώργο Χιωτάκη, τον Κλεάνθη Ζερβό από την Κάλυμνο και το Μάρκο Νικολή από την Κω. Από τους πέντε υποψηφίους εκλέξαμε τους τέσσερις. Μάλιστα, εμείς της προσωρινής Επιτροπής στην οποία συμμετείχαμε εγώ, ο Βασίλης Αθανασίου, ο Γιώργος Ανδριωτάκης, ο Γιάννης Γιαννούλης, ο Νίκος Βασιλαράς, και ο Γιώργος Χιωτάκης, κατά τη διαδικασία της «αξιολόγησης» περάσαμε από συνέντευξη τους υποψηφίους για να δούμε κι από κοντά σε σχέση με το βιογραφικό τους, τον τρόπο και τη συμπεριφορά τους. Θυμάμαι λοιπόν το σκεπτικό του Ανδριωτάκη που είπε όταν προκρίναμε τους δύο «στον κοντό μπορούμε να φορέσουμε παπούτσια με λίγο τακούνι, να τον ψηλώσουμε, τον άλλο δεν μπορούμε να του αλλάξουμε γλώσσα για να έχει ευφράδεια». Κι έτσι βγάλαμε τον κοντό. Ας μη λέμε ονόματα τώρα, καταλαβαίνουμε.

Για τη συνάντηση στο νεκροταφείο να μου πείτε, που την οργανώνατε για να διαφύγετε!

To Φεβρουάριο του 1975, υπήρχε κίνδυνος να ξεσπάσει νέο πραξικόπημα. Ο Καραμανλής το επίμαχο βράδυ κοιμήθηκε σ΄ ένα κότερο στο Πασαλιμάνι. Εμείς της ΠΝΕ, είχαμε μαζευτεί στην καφετέρια του Γκραντ Οτέλ και συζητούσαμε την πολιτική κατάσταση, την πιθανότητα πραξικοπήματος και βέβαια το ότι θα μας μαζεύανε από τους πρώτους. Αν συνέβαινε αυτό που φοβόμασταν ότι θα συμβεί είχαμε δώσει ώρα συνάντησης τη 1 τη νύχτα, στο νεκροταφείο και συγκεκριμένα στον τάφο του Νικηφόρου Μανδηλαρά. Η πρόταση ήταν του Βαγγέλη Παυλίδη. Δεν χρειάστηκε να την υλοποιήσουμε.

Ακούγονται εξωπραγματικά αυτά! Για σήμερα τι λέτε; Η νέα Νομαρχιακή Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ, ζήτησε να μετακινηθεί το άγαλμα του Ανδρέα Παπανδρέου από το πάρκο στο Σαν Φραγκίσκο και να στηθεί στο κέντρο. Συμφωνείτε μ΄ αυτή την πρόταση;

Η ιστορία δεν παραγράφεται, είναι πολύ μεγάλο λάθος. Η θέση του αγάλματος του Ανδρέα Παπανδρέου είναι εκεί, στην πλατεία Ανδρέα Παπανδρέου και στο πάρκο Ανδρέα Παπανδρέου, στο σημείο που σηματοδοτεί τους αγώνες όλων των χρόνων που ακολούθησαν.

ΠΗΓΗ: ΡΟΔΙΑΚΗ

3 του Σεπτέμβρη: Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ

Ο Ανδρέας Παπανδρέου παρουσιάζει την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ.

Στις 3 του Σεπτέμβρη του 1974 ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοινώνει την ίδρυση του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος, μιας πολιτικής παράταξης που θα κυριαρχήσει πολιτικά στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης και θα τη σημαδέψει θετικά και αρνητικά.

Η πτώση της Χούντας στις 24 Ιουλίου 1974, βρήκε τον Ανδρέα Παπανδρέου, 55 χρονών τότε, εξόριστο στον Καναδά. Ο ίδιος δεν έσπευσε να έλθει αμέσως στην Αθήνα, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά παρέτεινε την παραμονή του στο εξωτερικό με προτροπή των πολιτικών του φίλων, καθώς υπήρχαν φόβοι για τη ζωή του στο ρευστό πολιτικό τοπίο των πρώτων ημερών της μεταπολίτευσης, την οποία είχε χαρακτηρίσει απλά «αλλαγή φρουράς του ΝΑΤΟ στην Ελλάδα».

Στα τέλη Ιουλίου διέψευσε τις πληροφορίες για την ίδρυση κόμματος, καθώς πίστευε ότι η δημοκρατία δεν είχε αποκατασταθεί και ότι αν τελικά πραγματοποιηθούν εκλογές αυτές θα είναι νόθες και διαβλητές. Στελέχη της προδικτατορικής Ένωσης Κέντρου και ιδιαίτερα ο Γιάννης Αλευράς θα τον πείσουν τελικά ότι στην Ελλάδα συντελούνται ουσιαστικές πολιτικές μεταβολές και ότι πλατιές λαϊκές μάζες περιμένουν ανυπόμονα την επιστροφή του στην Ελλάδα και την κάθοδό του στην πολιτική.

Στις αρχές Αυγούστου ο Ανδρέας παίρνει την απόφαση να έρθει στην Ελλάδα και να ηγηθεί κόμματος, όχι της προδικτατορικής Ένωσης Κέντρου, όπως περίμεναν πολλοί, αλλά  μιας νέας πιο ριζοσπαστικής πολιτικής παράταξης, με σοσιαλιστικό προσανατολισμό. Στις 6 Αυγούστου συγκαλεί στο Βίντερτουρ της Ελβετίας για πρώτη και τελευταία φορά το εθνικό συμβούλιο του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), μιας αντιστασιακής οργάνωσης, που είχε ιδρύσει κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και διακήρυττε όχι μόνο την πτώση της χούντας, αλλά και «την αποδέσμευση της χώρας από την ξένη εξάρτηση» και «την πραγματοποίηση ριζικών αλλαγών, με τελικό στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας».

Στη συνδιάσκεψη συμμετείχαν γύρω στα 80 άτομα, τα οποία την επομένη αποφάσισαν τη διάλυση του ΠΑΚ και τη μετεξέλιξή του σε σοσιαλιστικό κόμμα, που να βασίζεται στις διακηρυγμένες αρχές του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος. Παράλληλα, μια άλλη επιτροπή επιφορτιζόταν με τη συγγραφή ενός σχεδίου «διακήρυξης αρχών« του νέου πολιτικού σχηματισμού.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψε στην Ελλάδα

Ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψε στην Ελλάδα το βράδυ της 16ης Αυγούστου και έτυχε αποθεωτικής υποδοχής από πολιτικούς του φίλους και χιλιάδες λαού στο αεροδρόμιο του Ελληνικού και κατά μήκος της διαδρομής προς το Καστρί. Το σύνθημα που δονούσε την ατμόσφαιρα ήταν «ΝΑΤΟ, ΣΙΑ, προδοσία!». Μαζί του από το αεροπλάνο βγήκαν η σύζυγός του Μαργαρίτα, ο γιος του Γιώργος, ο Κίμων Κουλούρης, η Αγγέλα Κοκκόλα και ο Μιχάλης Ζιάγκας.

Ένα από τα πρώτα προβλήματα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει ήταν η επιμονή πολλών επιφανών κεντρώων πολιτικών να ηγηθεί της Ένωσης Κέντρου με ανανεωμένη φυσιογνωμία. Υπέρ αυτής της λύσης ήταν, μεταξύ άλλων, ο προδικτατορικός διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αντώνης Λιβάνης, ο Γιάννης Αλευράς και ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος. Ο Ανδρέας δεν φαίνεται να πήρε σοβαρά την προοπτική αυτή και συζητούσε μαζί τους για χάρη της συζήτησης. Ήταν αποφασισμένος να ηγηθεί ενός νέου κόμματος κι εκεί κατευθύνονταν οι ουσιαστικές συζητήσεις με τους στενούς του συνεργάτες. 

Κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας της ιδρυτικής διακήρυξης του νέου πολιτικού σχηματισμού τέθηκε και το ζήτημα της ονομασίας. Ο Ανδρέας πρότεινε το «Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα για την Αναγέννηση της Ελλάδας», αλλά ο όρος «αναγέννηση» θα θεωρηθεί από τους περισσότερους συνομιλητές του απαρχαιωμένος, ενώ άλλοι θα πουν ότι μοιάζει με σύνθημα της χούντας. Τελικά, θα εγκαταλειφθεί και θα επιλεγεί η ονομασία «Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα». Η πρόταση του Αντώνη Λιβάνη για αντικατάσταση του «σοσιαλιστικό» με τη λέξη «δημοκρατικό» επίσης απορρίφθηκε. Στο δίλημμα «κόμμα» ή «κίνημα» επικράτησε εύκολα το δεύτερο για να τονίζει τον αντιγραφειοκρατικό χαρακτήρα του νέου πολιτικού σχηματισμού. Το σήμα που τελικά υιοθετήθηκε, ήταν ένας πράσινος ανατέλλων ήλιος, εμπνευσμένο από μια μικρή τροτσκιστική ομάδα.

Η επίσημη παρουσίαση του νέου κόμματος έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου 1974 στο ξενοδοχείο «Κινγκ Πάλας» της Αθήνας, παρουσία 150 ατόμων, που αποτέλεσαν τον ιδρυτικό του πυρήνα. Ο Ανδρέας Παπανδρέου εμφανίστηκε καθυστερημένος στην αίθουσα της εκδήλωσης, φορώντας άσπρο πουκάμισο και φαρδιά δερμάτινη ζώνη. Διάβασε ολόκληρη τη «διακήρυξη αρχών» και στη συνέχεια τη μοίρασε στους παριστάμενους δημοσιογράφους, τυπωμένη σ’ ένα μικρό πράσινο βιβλιαράκι.

Το κεντρικό σύνθημα που αναφέρεται στη διακήρυξη και καθορίζει τις αρχές του νέου κόμματος, ήταν το τετράπτυχο «Εθνική Ανεξαρτησία - Λαϊκή Κυριαρχία - Κοινωνική Απελευθέρωση - Δημοκρατία». Όπως τόνισε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο «βασικός κυριαρχικός στόχος του κινήματος είναι η δημιουργία μιας πολιτείας απαλλαγμένης από ξένο έλεγχο ή επεμβάσεις, πολιτείας απαλλαγμένης από έλεγχο ή επιρροή της οικονομικής ολιγαρχίας.

Το Π.Σ.Κ, όπως το έγραφαν τις πρώτες μέρες οι εφημερίδες, ήταν γεγονός. Το αρκτικόλεξο ΠΑΣΟΚ, που θα επικρατήσει τελικά, θα το επιβάλλει μέσα από τις σελίδες του «Βήματος» ο πολιτικός συντάκτης Σταύρος Ψυχάρης.

 Περί Πηγών...

 ΤΕΚΜΗΡΙΑ

Η Ιδρυτική Διακήρυξη του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος

Εφημερίδα «Το Βήμα», 4 Σεπτεμβρίου 1974

Εφημερίδα «Μακεδονία», 4 Σεπτεμβρίου 1974

ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr/articles/821#ixzz3kgOTFDAg

Δεκατέσσερα χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Δεκατέσσερα χρόνια από τον θάνατο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και πρώην πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου συμπληρώνονται σήμερα, με το ετήσιο μνημόσυνο να έχει προγραμματιστεί από το κόμμα να τελεστεί μεθαύριο Παρασκευή 25 Ιουνίου στις 9.30 το πρωί, στο Ά Νεκροταφείο Αθηνών.
Εν τω μεταξύ, τιμώντας την μνήμη του ιδρυτή του κόμματος, το ΙΣΤΑΜΕ – Ανδρέας Παπανδρέου γνωστοποιεί με σημερινή ανακοίνωσή του τη διοργάνωση ως το τέλος του έτους ειδικού Συμποσίου με θέμα τη συμβολή του στην οικονομική επιστήμη.
Υποστηρίζοντας ότι "ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος πολιτικός ηγέτης, αλλά και ένας διεθνούς φήμης και αναγνωρισμένος οικονομολόγος – πανεπιστημιακός δάσκαλος", το επιστημονικό ίδρυμα που φέρει και το όνομά του, επιδιώκει με αυτό το Συμπόσιο να αναδείξει την ακαδημαϊκή διάσταση του έργου του.
Συμπληρώνονται 14χρόνια από τον θάνατο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και τέως Πρωθυπουργού ΑΝΔΡΕΑ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΗ πολιτική του σταδιοδρομία αρχίζει το Φεβρουάριο του 1964 , με την εκλογή του ως Βουλευτή Αχαΐας του Κόμματος της Ένωσης Κέντρου, της οποίας ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου στις εκλογές της 16.2.1964 .Μετά την νίκη της Ένωσης Κέντρου, διορίζεται αρχικά Υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης και τον ίδιο χρόνο Αναπληρωτής Υπουργός Συντονισμού ( 1964-65 ). Συνοδεύει τον πατέρα του στο δύσκολο ταξίδι στις ΗΠΑ, όπου ο πρόεδρος Τζόνσον προσπάθησε να επιβάλει διμερείς ελληνοτουρκικές συνομιλίες για το Κυπριακό με στόχο την κατοχύρωση των τουρκικών συμφερόντων.Όταν κηρύσσεται η δικτατορία των συνταγματαρχών, τον Απρίλιο του 1967 , συλλαμβάνεται και τον επόμενο χρόνο αποφυλακίζεται και πηγαίνει στο εξωτερικό.Στις 15 Ιανουαρίου του 1968 αναχωρεί για το Παρίσι και έπειτα εγκαθίσταται στη Σουηδία και μετά στον Καναδά.Τον Φεβρουάριου του 1968 ιδρύει το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ( ΠΑΚ ), του οποίου γίνεται αρχηγός και το οποίο αναπτύσσει σημαντική δράση μέχρι την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος, τον Ιούλιο του 1974.Το 1968-69 είναι Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και από το 1969 μέχρι το 1974 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιορκ (Υork) στο Τορόντο.Το 1970-71 διδάσκει και στο Πανεπιστήμιο του Michigan, σαν επισκέπτης, έως ότου πολιτική πίεση από την Αμερικανική κυβέρνηση αναγκάζει το πανεπιστήμιο να αθετήσει το συμβόλαιο της με τον Ανδρέα ΠαπανδρέουΜόλις αποκαθίσταται η Δημοκρατία στην Ελλάδα, επιστρέφει από την εξορία και στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974 , ιδρύει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., του οποίου γίνεται και Πρόεδρος.Στις πρώτες εκλογές μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, που διενεργούνται το Νοέμβριο του 1974 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκπροσωπείται με λίγους Βουλευτές (15 έδρες, 13,5% των ψήφων).Στις επόμενες εκλογές (Νοέμβριος 1977 ), το ΠΑ.ΣΟ.Κ.κάνει ένα πρώτο σημαντικό άλμα, αφού διπλασιάζει τη δύναμή του (από 13,5% σε 25%) και γίνεται το πρώτο κόμμα της Αντιπολίτευσης με 93 Βουλευτές και ο Πρόεδρος του, Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.Στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κατεβαίνει με το σύνθημα της Αλλαγής, και γνωρίζει ένα πραγματικό θρίαμβο, αναδεικνύοντας 173 Βουλευτές (48%).Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σχηματίζει Κυβέρνηση η οποία ορκίζεται στις 21 Οκτωβρίου 1981. Στην Κυβέρνηση αυτή, ο Ανδρέας Παπανδρέου αναλαμβάνει, εκτός από Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.Στις εκλογές του 1985 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκλέγεται και πάλι πρώτο κόμμα αναδεικνύοντας 161 Βουλευτές (45,82%).Στις εκλογές του 18 Ιουνίου του 1989 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. παίρνει 39.15% (125 έδρες) στις εκλογές.Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1989 παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο (ΝΔ-ΣΥΝ) για υποκλοπές της ΕΥΠ, και στις 28 Σεπτεμβρίου παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο κατηγορούμενος για το σκάνδαλο Κοσκωτά.Στις επαναληπτικές εκλογές της 5 Νοεμβρίου το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ανεβάζει το ποσοστό του στα 40.7% με 128 έδρες. Στις εθνικές εκλογές στις 8 Απριλίου του 1990 παίρνει 38.6% με 123 έδρες. Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. γίνεται Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.Στις 11 Μαρτίου του 1990 αρχίζει η δίκη Κοσκωτά-Τράπεζας Κρήτης και στις 17 Ιανουαρίου 1991 ο Ανδρέας Παπανδρέου αθωώνεται από το Ειδικό Δικαστήριο.Στις 11 Οκτωβρίου του 1993 το ΠΑΣΟΚ έρχεται και πάλι στην εξουσία, με 48% και 170 έδρες.Στις 23 Απριλίου του 1994 επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός, προσκεκλημένος από τον πρόεδρο Κλίντον.
Στις 20 Νοεμβρίου του 1995 εισάγεται στο Ωνάσειο και στις 15 Ιανουαρίου του 1996 υπογράφει την επιστολή παραίτησης.Στις 23 Ιουνίου 1996 ο Ανδρέας Παπανδρέου χάνει τη μάχη με το θάνατο, μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη.
Η σωρός του μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα. Κηδεύεται στις 26 Ιουνίου 1996 μέσα σε κοσμοπλημμύρα με τιμές αρχηγού κράτους.

13 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Σήμερα συμπληρώνονται 13χρόνια από τον θάνατο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και τέως Πρωθυπουργού ΑΝΔΡΕΑ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Η πολιτική του σταδιοδρομία αρχίζει το Φεβρουάριο του 1964 , με την εκλογή του ως Βουλευτή Αχαΐας του Κόμματος της Ένωσης Κέντρου, της οποίας ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου στις εκλογές της 16.2.1964 .Μετά την νίκη της Ένωσης Κέντρου, διορίζεται αρχικά Υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης και τον ίδιο χρόνο Αναπληρωτής Υπουργός Συντονισμού ( 1964-65 ). Συνοδεύει τον πατέρα του στο δύσκολο ταξίδι στις ΗΠΑ, όπου ο πρόεδρος Τζόνσον προσπάθησε να επιβάλει διμερείς ελληνοτουρκικές συνομιλίες για το Κυπριακό με στόχο την κατοχύρωση των τουρκικών συμφερόντων.Όταν κηρύσσεται η δικτατορία των συνταγματαρχών, τον Απρίλιο του 1967 , συλλαμβάνεται και τον επόμενο χρόνο αποφυλακίζεται και πηγαίνει στο εξωτερικό.Στις 15 Ιανουαρίου του 1968 αναχωρεί για το Παρίσι και έπειτα εγκαθίσταται στη Σουηδία και μετά στον Καναδά.Τον Φεβρουάριου του 1968 ιδρύει το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ( ΠΑΚ ), του οποίου γίνεται αρχηγός και το οποίο αναπτύσσει σημαντική δράση μέχρι την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος, τον Ιούλιο του 1974.Το 1968-69 είναι Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και από το 1969 μέχρι το 1974 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιορκ (Υork) στο Τορόντο.Το 1970-71 διδάσκει και στο Πανεπιστήμιο του Michigan, σαν επισκέπτης, έως ότου πολιτική πίεση από την Αμερικανική κυβέρνηση αναγκάζει το πανεπιστήμιο να αθετήσει το συμβόλαιο της με τον Ανδρέα ΠαπανδρέουΜόλις αποκαθίσταται η Δημοκρατία στην Ελλάδα, επιστρέφει από την εξορία και στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974 , ιδρύει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., του οποίου γίνεται και Πρόεδρος.Στις πρώτες εκλογές μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, που διενεργούνται το Νοέμβριο του 1974 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκπροσωπείται με λίγους Βουλευτές (15 έδρες, 13,5% των ψήφων).Στις επόμενες εκλογές (Νοέμβριος 1977 ), το ΠΑ.ΣΟ.Κ.κάνει ένα πρώτο σημαντικό άλμα, αφού διπλασιάζει τη δύναμή του (από 13,5% σε 25%) και γίνεται το πρώτο κόμμα της Αντιπολίτευσης με 93 Βουλευτές και ο Πρόεδρος του, Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.Στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κατεβαίνει με το σύνθημα της Αλλαγής, και γνωρίζει ένα πραγματικό θρίαμβο, αναδεικνύοντας 173 Βουλευτές (48%).Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σχηματίζει Κυβέρνηση η οποία ορκίζεται στις 21 Οκτωβρίου 1981. Στην Κυβέρνηση αυτή, ο Ανδρέας Παπανδρέου αναλαμβάνει, εκτός από Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.Στις εκλογές του 1985 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκλέγεται και πάλι πρώτο κόμμα αναδεικνύοντας 161 Βουλευτές (45,82%).Στις εκλογές του 18 Ιουνίου του 1989 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. παίρνει 39.15% (125 έδρες) στις εκλογές.Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1989 παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο (ΝΔ-ΣΥΝ) για υποκλοπές της ΕΥΠ, και στις 28 Σεπτεμβρίου παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο κατηγορούμενος για το σκάνδαλο Κοσκωτά.Στις επαναληπτικές εκλογές της 5 Νοεμβρίου το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ανεβάζει το ποσοστό του στα 40.7% με 128 έδρες. Στις εθνικές εκλογές στις 8 Απριλίου του 1990 παίρνει 38.6% με 123 έδρες. Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. γίνεται Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.Στις 11 Μαρτίου του 1990 αρχίζει η δίκη Κοσκωτά-Τράπεζας Κρήτης και στις 17 Ιανουαρίου 1991 ο Ανδρέας Παπανδρέου αθωώνεται από το Ειδικό Δικαστήριο.Στις 11 Οκτωβρίου του 1993 το ΠΑΣΟΚ έρχεται και πάλι στην εξουσία, με 48% και 170 έδρες.Στις 23 Απριλίου του 1994 επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός, προσκεκλημένος από τον πρόεδρο Κλίντον.

Στις 20 Νοεμβρίου του 1995 εισάγεται στο Ωνάσειο και στις 15 Ιανουαρίου του 1996 υπογράφει την επιστολή παραίτησης.Στις 23 Ιουνίου 1996 ο Ανδρέας Παπανδρέου χάνει τη μάχη με το θάνατο, μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη.


Η σωρός του μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα. Κηδεύεται στις 26 Ιουνίου 1996 μέσα σε κοσμοπλημμύρα με τιμές αρχηγού κράτους.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

12 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Την Δευτέρα 23 Ιουνίου συμπληρώνονται 12 χρόνια από το θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου και ο ΡΟΔΟΣυλλέκτης κάνει ένα μικρό αφιέρωμα στον μεγάλο Έλληνα πολιτικό.

Την περίοδο 1993 – 1996 ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε εκλεγεί βουλευτής Δωδεκανήσου.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι από το Ίδρυμα ‘Ανδρέας Παπανδρέου’ ΙΣΤΑΜΕ και δείχνει την πορεία του μεγάλου Έλληνα πολιτικού και ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ

Ο Αντρέας Παπανδρέου υπήρξε εξέχων πολιτικός ηγέτης, ο οποίος επί μία σειρά ετών πρωταγωνίστησε στην πολιτική ζωή του τόπου και προσέφερε. Από τη δεκαετία του '60 και τα χρόνια που ακολούθησαν ο Ανδρέας Παπανδρέου διατύπωσε και συγκεκριμενοποίησε οράματα όπως : "Η Ελλάδα στους Έλληνες". Εξαιτίας του, η Αριστερά, η Κεντροαριστερά, οι προοδευτικές δυνάμεις μπόρεσαν να εκφρασθούν, να καθορίσουν τις εξελίξεις, να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Σ' αυτόν οφείλεται η σημερινή μορφή της οργάνωσης των κομμάτων. Πλησίασε το λαό, είχε τη δυνατότητα να επικοινωνεί με το λαό, αλλά και με τον πολίτη. Είχε μεγάλα πολιτικά χαρίσματα. Είχε στρατηγική σύλληψη των γεγονότων και μπορούσε να δει με διορατικότητα τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η πατρίδα μας. Με την ισχυρή και χαρισματική του προσωπικότητα σφράγισε ένα σημαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης πολιτικής μας ιστορίας
Βιογραφία
21 Απριλίου 2005 - Γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1919, στη Χίο. Γιος του αείμνηστου Γεωργίου Παπανδρέου και της Σοφίας Μινέικο.
1941: Μετά την αποφυλάκιση του από την Ασφάλεια όπου κρατήθηκε και βασανίστηκε κατά το διάστημα της δικτατορίας του Μεταξά, τριτοετής τότε της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, αναχωρεί για τις Η.Π.Α. και ακολουθεί πανεπιστημιακή σταδιοδρομία.
1943-44: Kατετάγη εθελοντής στον Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ
1943: Ανακηρύσσεται Διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Η πανεπιστημιακή του εξέλιξη:
1942-43: Βοηθός Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ

1943-47: Υφηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ
1946-47: Υφηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ
1947-50: Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας
1950-51: Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νορθγουέστερν
1951-55: Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας
1955-63: Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (Μπέρκλεϊ)
1956-59: Κοσμήτωρ της Οικονομικής Σχολής του ίδιου Πανεπιστημίου.
Το 1959 επιστρέφει για ένα χρόνο στην Ελλάδα, στα πλαίσια ερευνητικής αναπτυξιακής οικονομικής αποστολής.
Τον επόμενο χρόνο 1961 , διορίζεται Πρόεδρος του Δ.Σ.και Γενικός Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών και ταυτόχρονα σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδας (1961-62).
Η πολιτική του σταδιοδρομία αρχίζει το Φεβρουάριο του 1964 , με την εκλογή του ως Βουλευτή Αχαΐας του Κόμματος της Ένωσης Κέντρου, της οποίας ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου στις εκλογές της 16.2.1964 .
Μετά την νίκη της Ένωσης Κέντρου, διορίζεται αρχικά Υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης και τον ίδιο χρόνο Αναπληρωτής Υπουργός Συντονισμού ( 1964-65 ). Συνοδεύει τον πατέρα του στο δύσκολο ταξίδι στις ΗΠΑ, όπου ο πρόεδρος Τζόνσον προσπάθησε να επιβάλει διμερείς ελληνοτουρκικές συνομιλίες για το Κυπριακό με στόχο την κατοχύρωση των τουρκικών συμφερόντων.
Όταν κηρύσσεται η δικτατορία των συνταγματαρχών, τον Απρίλιο του 1967 , συλλαμβάνεται και τον επόμενο χρόνο αποφυλακίζεται και πηγαίνει στο εξωτερικό.
Στις 15 Ιανουαρίου του 1968 αναχωρεί για το Παρίσι και έπειτα εγκαθίσταται στη Σουηδία και μετά στον Καναδά.
Τον Φεβρουάριου του 1968 ιδρύει το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ( ΠΑΚ ), του οποίου γίνεται αρχηγός και το οποίο αναπτύσσει σημαντική δράση μέχρι την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος, τον Ιούλιο του 1974.
Το 1968-69 είναι Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και από το 1969 μέχρι το 1974 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιορκ (Υork) στο Τορόντο.
Το 1970-71 διδάσκει και στο Πανεπιστήμιο του Michigan, σαν επισκέπτης, έως ότου πολιτική πίεση από την Αμερικανική κυβέρνηση αναγκάζει το πανεπιστήμιο να αθετήσει το συμβόλαιο της με τον Ανδρέα Παπανδρέου
Μόλις αποκαθίσταται η Δημοκρατία στην Ελλάδα, επιστρέφει από την εξορία και στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974 , ιδρύει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., του οποίου γίνεται και Πρόεδρος.
Στις πρώτες εκλογές μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, που διενεργούνται το Νοέμβριο του 1974 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκπροσωπείται με λίγους Βουλευτές (15 έδρες, 13,5% των ψήφων).
Στις επόμενες εκλογές (Νοέμβριος 1977 ), το ΠΑ.ΣΟ.Κ.κάνει ένα πρώτο σημαντικό άλμα, αφού διπλασιάζει τη δύναμή του (από 13,5% σε 25%) και γίνεται το πρώτο κόμμα της Αντιπολίτευσης με 93 Βουλευτές και ο Πρόεδρος του, Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 , το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κατεβαίνει με το σύνθημα της Αλλαγής, και γνωρίζει ένα πραγματικό θρίαμβο, αναδεικνύοντας 173 Βουλευτές (48%).
Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σχηματίζει Κυβέρνηση η οποία ορκίζεται στις 21 Οκτωβρίου 1981. Στην Κυβέρνηση αυτή, ο Ανδρέας Παπανδρέου αναλαμβάνει, εκτός από Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Στις εκλογές του 1985 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκλέγεται και πάλι πρώτο κόμμα αναδεικνύοντας 161 Βουλευτές (45,82%).
Στις εκλογές του 18 Ιουνίου του 1989 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. παίρνει 39.15% (125 έδρες) στις εκλογές.
Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1989 παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο (ΝΔ-ΣΥΝ) για υποκλοπές της ΕΥΠ, και στις 28 Σεπτεμβρίου παραπέμπεται στο Ειδικό δικαστήριο κατηγορούμενος για το σκάνδαλο Κοσκωτά.
Στις επαναληπτικές εκλογές της 5 Νοεμβρίου το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ανεβάζει το ποσοστό του στα 40.7% με 128 έδρες. Στις εθνικές εκλογές στις 8 Απριλίου του 1990 παίρνει 38.6% με 123 έδρες. Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. γίνεται Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.
Στις 11 Μαρτίου του 1990 αρχίζει η δίκη Κοσκωτά-Τράπεζας Κρήτης και στις 17 Ιανουαρίου 1991 ο Ανδρέας Παπανδρέου αθωώνεται από το Ειδικό Δικαστήριο.
Στις 11 Οκτωβρίου του 1993 το ΠΑΣΟΚ έρχεται και πάλι στην εξουσία, με 48% και 170 έδρες.
Στις 23 Απριλίου του 1994 επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός, προσκεκλημένος από τον πρόεδρο Κλίντον.
Στις 20 Νοεμβρίου του 1995 εισάγεται στο Ωνάσειο και στις 15 Ιανουαρίου του 1996 υπογράφει την επιστολή παραίτησης.
Στις 23 Ιουνίου 1996 ο Ανδρέας Παπανδρέου χάνει τη μάχη με το θάνατο, μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη. Η σωρός του μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα. Κηδεύεται στις 26 Ιουνίου 1996 μέσα σε κοσμοπλημμύρα με τιμές αρχηγού κράτους.
********

Το παρακάτω κείμενο προστέθηκε στην αρχική ανάρτηση, στις 14/3/2017. 

Ανδρέας Παπανδρέου: Η Γερμανία θα διχάσει την Ευρώπη 

σε Βορά και Νότο

Ο Ανδρέας Παπανδρέου έχει επικριθεί ποικιλοτρόπως από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Τον έχουν αποκαλέσει δημαγωγό, λαϊκιστή, λαοπλάνο, καιροσκόπο και πολλά άλλα…

Λένε ότι η ιστορία κρίνει του πάντες. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν αποτελεί εξαίρεση. Ειδικά για τους πολιτικούς, εκτός από το έργο τους, κληρονομιά για τις μετέπειτα γενιές αποτελούν οι ομιλίες τους. Είναι τα «ντοκουμέντα» εκείνα από τα οποία αξιολογείται το μεγαλείο ή η μετριότητα του κάθε πολιτικού προσώπου. Scripta manent, κατά τους Λατίνους.

Αν και ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ προτιμούσε να μιλά από στήθους, μισώντας τα προκατασκευασμένα κείμενα των λογογράφων, διατηρείται ώς σήμερα πλούσιο υλικό από δημόσιες παρεμβάσεις του.
Ένα τέτοιο κείμενο, σχεδόν προφητικό και εντυπωσιακά επίκαιρο, παρά το ότι χρονολογείται το 1992, είναι η ομιλία του στη Βουλή (28 Ιουλίου) με θέμα τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.
Με αφορμή τη συμπλήρωση -αυτές τις ημέρες- 25 ετών από την υπογραφή της ιστορικής αυτής συνθήκης για την ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η «Εφημερίδα των Συντακτών» αναζήτησε και παρουσιάζει τον λόγο του Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο εξηγούσε τις προκλήσεις, τις αβεβαιότητες και τους κινδύνους που εγκυμονεί το εγχείρημα της Ενωμένης Ευρώπης.

Για τη Γερμανία
Με μεγάλη ακρίβεια και διορατικότητα προέβλεπε μεταξύ άλλων ότι η Γερμανία θα επιχειρήσει να ράψει το ευρωπαϊκό κουστούμι στα δικά της μέτρα και σταθμά, η σύγκρουση Βορρά- Νότου θα είναι σκληρή όσο απουσιάζει η ουσιαστική πολιτική σύγκλιση στην ΕΕ και οι χώρες του Νότου θα πρέπει να συνεργαστούν για να γλιτώσουν μια αδιέξοδη πορεία. Επίσης, εκτιμούσε ότι η δείκτες-στόχοι της ΟΝΕ συνιστούν το όραμα ενός «Ευρωπαίου τραπεζίτη» και κατά κύριο λόγο εκφράζουν τις συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις. Από την άλλη πλευρά σημείωνε πως η Ελλάδα είναι ένα «αναπόσπαστο τμήμα» της «νέας Ευρώπης» που γεννιέται και στην ευρωπαϊκή πρόκληση δεν χωρά παρά μόνο μια σθεναρή και θετική απάντηση, «ναι, θα συμμετάσχουμε ενεργά και ισότιμα».
Σύμφωνα με τον Παπανδρέου, η Συνθήκη του Μάαστριχτ αποτελούσε ένα «εισιτήριο» σε έναν «δύσκολο και άνισο αγώνα», αφού εξέφραζε «σχεδόν απόλυτα τα συμφέροντα και την οπτική γωνία του πλούσιου Βορρά».
Πίστευε όμως ακράδαντα ότι το «κλειδί» για τη δικαίωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και μιας πραγματικά ομόσπονδης Ευρώπης το κρατούν στα χέρια τους τα προοδευτικά κόμματα, τα οποία με ευρύτατες κοινωνικές συναινέσεις θα είναι ικανά να μετατρέψουν το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης «σε χειροπιαστή πραγματικότητα».
Τα υπόλοιπα αποσπάσματα που ακολουθούν προέρχονται από το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της ομιλίας στη Βουλή, προσαρμοσμένο όμως σε δομή γραπτή λόγου, με τη φροντίδα του Κώστα Λαλιώτη, επί σειρά ετών στενού συνεργάτη του Ανδρέα. Οι όποιες προσθήκες υπήρχαν στο αρχικό κείμενο δεν αλλάζουν το περιεχόμενο του, απλώς είχαν περικοπεί από τον ίδιο τον Ανδρέα Παπανδρέου για να δώσει έμφαση στον προφορικό λόγο, κυρίως όμως για να συντομεύσει τον χρόνο της ομιλίας του.
«Παραμένει πάντα το ερώτημα αν πορευόμαστε προς μια “ευρωπαϊκή Γερμανία” ή προς μία “γερμανική Ευρώπη”. Ας δώσουμε ένα παράδειγμα. Πρόσφατα η Γερμανία αύξησε το επιτόκιο, την ώρα που όλοι στην Ευρώπη και στην Αμερική ζητούσαν να μην το κάνουν, διότι η πορεία προς την ύφεση είναι σαφής. Εύλογα διερωτάται κανείς σε ποιο μέτρο μπορεί να στηρίζεται η Ευρώπη στη γερμανική αλληλεγγύη».
«Στο πλαίσιο της ΕΟΚ σοβεί πάντα η σύγκρουση Βορρά και Νότου. Και αυτό γιατί η ενιαία αγορά, όταν απουσιάζει κάθε άλλη ουσιαστική πολιτική σύγκλισης και συνοχής πολύ υψηλότερου επιπέδου, οξύνει τις αντιθέσεις. Εάν δεν υπάρξουν κάποια ουσιαστικά μέτρα, κάποιες αποτελεσματικές παρεμβάσεις θα μεγαλώσουν οι αποστάσεις και οι αποκλίσεις ανάπτυξης ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές περιφέρειες».
«Το ΠΑΣΟΚ θα ψηφίσει την κύρωση της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Εχουμε χρέος να περιγράψουμε και να προβάλουμε ορισμένες κρίσιμες πτυχές της. Το ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να πει στον λαό μόνο τα αναμενόμενα οφέλη, ούτε να ωραιοποιήσει την εικόνα. Αντίθετα πρέπει να τονίσει με ειλικρίνεια το κόστος αυτής της προσαρμογής».
«Για μένα είναι σαφέστατο. Σημαίνουν ότι ήδη προβλέπονται, έστω και αν δεν ομολογούνται, δύο ταχύτητες στην Ενωμένη Ευρώπη. Ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη μας το τεράστιο κοινωνικό κόστος και τις εκρηκτικές κοινωνικές καταστάσεις τις οποίες θα αντιμετωπίζουμε σε αυτή την πορεία τουλάχιστον για τις χώρες του Νότου».
«Η απάντηση της Νέας Δημοκρατίας είναι ναι στη συνεχιζόμενη μονόπλευρη λιτότητα. Ναι στη βίαιη ταξική επίθεση ενάντια στους εργαζόμενους, ναι, τελικά, στην αποτυχία. Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ είναι όχι. Υπάρχουν και άλλοι δρόμοι, που θα οδηγήσουν στην προσέγγιση των ονομαστικών στόχων του Μάαστριχτ, με δίκαιη επιμέτρηση του κόστους της προσαρμογής. Δρόμοι, που οδηγούν ακόμα στην επίτευξη των στόχων, εφόσον όμως πληρωθούν ορισμένες προϋποθέσεις. Κάτι τέτοιο απαιτεί συνεχιζόμενη διεκδίκηση την πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Απαιτεί, επίσης, μια άλλη οικονομική πολιτική, διότι για τη Νέα Δημοκρατία, η ΕΟΚ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ΟΟΣΑ αποτελούν το άλλοθι για να συνεχίζει τη δική της αντιφατική, μυωπική πολιτική».
«Εδώ, ήθελα να φέρω ένα παράδειγμα: Όταν υπάρχει ενοποίηση του νομίσματος σε πέρα από μία χώρα, σε δύο, σε τρεις, σε πέντε χώρες, αυτό λειτουργεί κατά τρόπο αρνητικό για όλες τις καθυστερήσεις ή ασθενέστερες χώρες ή περιοχές. Θα δώσω το απλό παράδειγμα των δύο Γερμανιών. Μόλις έγινε το ενιαίο νόμισμα, εμφανίστηκαν αμέσως τα τραγικά προβλήματα της Ανατολικής Γερμανίας. Η Δυτική Γερμανία αναγκάζεται, τώρα, να κάνει μεταφορές πόρων, πραγματικά αστρονομικών διαστάσεων στην τέως Ανατολική Γερμανία, γιατί έχει την ευθύνη και μπορεί να ασκήσει δημοσιονομική πολιτική».
«Είναι απαραίτητο και κλειδί να ολοκληρωθεί ο ομοσπονδιακός χαρακτήρας της Ευρώπης, έτσι ώστε η ευθύνη να είναι εκεί όπου υπάρχουν τα μέσα. Τα μέσα θα τα έχουν οι Βρυξέλλες μετά την Ένωση. Δεν θα τα έχουν τα κράτη-μέλη. Και εκεί υπάρχει η ευθύνη, η οποία βεβαίως πρέπει και να ελέγχεται δημοκρατικά. Μόνο με μια πολιτική ένωση θα αναληφθούν αυτές οι ευθύνες»
«Δεν αρκεί η ενιαία αγορά και το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, για να αντιμετωπίσει η Ευρώπη τις προκλήσεις του μέλλοντος. Απαιτείται η διαμόρφωση μιας αναπτυξιακής ευρωπαϊκής πολιτικής».
«Το πεδίο της δράσης ανάμεσα στις συντηρητικές και τις προοδευτικές πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις μεταφέρεται τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε μεγάλο βαθμό στο ευρωπαϊκό επίπεδο».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

http://www.matrix24.gr/2017/02/andreas-papandreou-i-germania-tha-dichasi-tin-evropi-se-vora-ke-noto/#sthash.yhHIRDhh.vS3qDAmO.dpuf