Αγαπητές και αγαπητοί αναγνώστες,
είμαι ο Θανάσης Καραμπάτσος, αρχισυντάκτης έκδοσης του Documento και αυτό είναι το πρώτο newsletter αποκλειστικά αφιερωμένο στην πανδημία του κορονοϊού. Το newsletter μας θα έχει πρωτογενές ενημερωτικό ρεπορτάζ από τους συντάκτες της εφημερίδας και ειδήσεις που βρίσκουμε στο διαδίκτυο σχετικά με την εξέλιξη της επιδημίας στην Ελλάδα και τον κόσμο καθώς και ενημέρωση για ό,τι πρέπει να γνωρίζετε σχετικά με τις επιστημονικές εξελίξεις, τις επιπτώσεις στην οικονομία, τους ανθρώπους και το αύριο που ξημερώνει.
Θα σας παρακαλούσα να διαβάσετε προσεκτικά αυτό το newsletter στην ηρεμία του καναπέ σας και αν σας άρεσε και θεωρείτε πως σας έδωσε νέες πληροφορίες για το θέμα και μια σφαιρική εικόνα της κατάστασης να το προωθήσετε σε μέλη της οικογένειας σας, φίλους, συνεργάτες, γνωστούς. Με αυτό τον τρόπο θα τους βοηθήσετε να αποκτήσουν μια καθημερινή, έγκυρη και συμπυκνωμένη ενημέρωση για τον κορονοϊό Covid-19. Θα μπορέσετε να βοηθήσετε κι εμάς να καταλάβουμε τι ακριβώς είναι αυτό που σας ενδιαφέρει μιας και μπορείτε ανά πάσα στιγμή να μας στείλετε τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας σε αυτό το email. Σας αρέσει η έκταση του email; Είναι λίγο; Πολύ; Απολαυστικό; Κουραστικό; Έχετε κάποια απορία που θα θέλατε να την συζητήσουμε; Περιμένουμε τις απαντήσεις σας στο info@documentonews.gr.
Ανησυχία για τα σοβαρά κρούσματα σε νέες ηλικίες
Ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία που έρχονται τόσο από την Ιταλία αλλά και από τη Γαλλία, τα οποία αναφέρουν ότι πέφτει το μέσο όρο ηλικίας των νοσηλευομένων από κορονοϊό. «Είναι μια νόσος που μπορεί να μας επηρεάσει όλους, όντως υπάρχουν ανησυχητικά δεδομένα ιδιαίτερα από τη Γαλλία την τελευταία εβδομάδα που υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι είναι σοβαρά στην υγεία τους ενώ είναι νέοι σε ηλικία. Πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο και δεν συμβαίνει συχνά με τον νέο ιό. Πρέπει να είμαστε σε αυξημένη επιτήρηση» είπε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας για τον Covid-19 Σωτήρης Τσιόδρας.
Αν οι ταξιδιώτες δεν τηρήσουν τα μέτρα για κατ’ οίκον περιορισμό και αν οι πολίτες δεν μειώσουν στο ελάχιστο τις μετακινήσεις τους ώστε να σταματήσει η διασπορά, τα νέα για την Ελλάδα δεν θα έχουν μεγάλη διαφορά με αυτά της Ιταλίας. Σε δύο εβδομάδες η επιστημονική κοινότητα θα έχει ξεκάθαρη εικόνα, πρώτον, για το αν τα μέτρα είχαν κάποιο αποτέλεσμα και κυρίως για την καμπύλη αύξησης των κρουσμάτων.
Μέχρι στιγμής η Ελλάδα μετράει από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 21 νέα κρούσματα που ανεβάζουν το σύνολο στα 352. Εξ αυτών νοσηλεύονται 65 άτομα, εκ των οποίων τα 9 είναι διασωληνωμένα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, ενώ τα 51 έχουν απροσδιόριστη πηγή μετάδοσης .Τα περισσότερα επιβεβαιωμένα κρούσματα είναι στην Αθήνα.
Το 51% των νοσηλευομένων είναι άντρες, ενώ έχουν γίνει 4.300 έλεγχοι και αναμένονται αποτελέσματα από περίπου ακόμα 200 εργαστηριακούς ελέγχους. Μέχρι στιγμής 10 ασθενείς έχουν λάβει εξιτήριο. Σχετικά με τους διασωληνωμένους, ο μέσος όρος ηλικίας τους είναι τα 70 έτη και είναι όλοι άντρες. Να σημειωθεί ότι παγκοσμίως τα κρούσματα οδεύουν πια προς τις 185.000 ενώ ο αριθμός των θανάτων αγγίζει τις 7.500.
Το ζήτημα είναι πόσο θα αντέξει το δημόσιο σύστημα υγείας στη διασπορά του ιού καθώς όλο και περισσότεροι ασθενείς εισάγονται και θα εισαχθούν στις ΜΕΘ το επόμενο διάστημα, με τα «ορφανά» κρούσματα –όσα δεν είχαν επαφή με άλλους ασθενείς ή δεν είχαν ταξιδέψει στο εξωτερικό– να αυξάνονται.
Στα όριά του το δημόσιο σύστημα, σχέδια να δοθεί ανάσα με επίταξη
«Κάθε χώρα χαρακτηρίζεται έτοιμη για αυτή την ίωση, από τα κρεβάτια ΜΕΘ που έχει», υποστηρίζουν οι επιστήμονες αναφορικά με τη ραγδαία εξάπλωση του κορονοϊού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η μάχη του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία ενάντια στον κορονοϊό έχει ήδη αρχίσει, εντούτοις επικρατεί ανησυχία αναφορικά με το κατά πόσο το δημόσιο σύστημα υγείας της χώρας μπορεί να ανταποκριθεί σε αυξημένο αριθμό κρουσμάτων. Κι αυτό γιατί οι σημαντικότερες ελλείψεις εντοπίζονται στις κλίνες των Μονάδων Εντατικών Θεραπείας (ΜΕΘ), όπου και μπορούν να αντιμετωπιστούν τα σοβαρά περιστατικά.
Η Ελλάδα διαθέτει 555 κρεβάτια πολυδύναμων ΜΕΘ στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας, οι οποίες λόγω των έκτακτων συνθηκών δύνανται να αυξηθούν. Η κυβέρνηση σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες εξετάζει πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να επιτάξει κλίνες ΜΕΘ ιδιωτικών κλινικών, όπου και θα μεταφέρονται όσοι ασθενείς νοσηλεύονται σε δημόσια νοσοκομεία με μη λοιμώδη νοσήματα (καρδιοπαθείς, εγκεφαλικά, τραυματίες από τροχαία και άλλα νευροχειρουργικά περιστατικά), προκειμένου στα κρεβάτια ΜΕΘ του ΕΣΥ να παραμένουν μόνο οι ασθενείς που χρήζουν νοσηλείας λόγω του Covid-19. Ένας άλλος τρόπος προκειμένου να αυξηθούν οι κλίνες ΜΕΘ του ΕΣΥ είναι η αξιοποίηση όλων των κλινών τύπου ΜΕΘ που υπάρχουν σε πολλά νοσοκομεία της χώρας και είτε υπολειτουργούν είτε είναι Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας (ΜΑΦ). Εφόσον η κυβέρνηση λάβει αυτή την απόφαση, «μπορούν να βρεθούν άμεσα γύρω στα 250-300 κρεβάτια ΜΕΘ με αυτόν τον τρόπο» όπως σημείωσε σε άρθρο του στο Documento ο πρώην αναπληρωτής Υγείας Παύλος Πολάκης.
Παράλληλα, η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα λύση και στο ζήτημα των περίπου 100 κλινών ΜΕΘ που διαθέτουν τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας οι οποίες δεν λειτουργούν εδώ και περίπου 15 χρόνια λόγω έλλειψης προσωπικού. Προκειμένου αυτό να συμβεί και να δοθεί μια μεγάλη ανάσα στην έλλειψη κρεβατιών ΜΕΘ, θα πρέπει να γίνουν –άμεσα, όπως επεσήμανε στο Documento η πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας Αφροδίτη Ρέτζιου–, στοχευμένες προσλήψεις προσωπικού για τη λειτουργία τους.
Ι. Ιωαννίδης: «Θέλω να αισιοδοξώ»
Συγκρατημένα αισιόδοξος σε σχέση με την εξέλιξη του κορονοϊού και τα ποσοστά της θνησιμότητας δηλώνει στο Documento ο διακεκριμένος επιστήμονας Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, καθηγητής Παθολογίας, Επιδημιολογιάς και Πληθυσμιακής Υγείας, Επιστημών Δεδομένων, και Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ των ΗΠΑ. Ο ιδιαίτερα αναφερόμενος γιατρός μεταξύ 20 εκατομμυρίων και πλέον που έχουν δημοσιεύσει στην επιστημονική βιβλιογραφία –δεν είναι τυχαίο ότι κατατάσσεται στην πρώτη εικοσάδα των επιστημόνων παγκοσμίως στους οποίους γίνεται αναφορά από άλλους σε μελέτες, έρευνες και συγγράμματα– δίνει εξηγήσεις για τον ιό, πόσο επιθετικός είναι και γιατί είναι αισιόδοξος.
– Ο κορονοϊός έχει χαρακτηριστεί από λοιμωξιολόγους «παράξενος» ιός σχετικά με τη συμπεριφορά του. Εσείς πώς θα τον χαρακτηρίζατε σε σχέση με την επιθετικότητά του;
«Ο όρος “παράξενος” είναι μάλλον άστοχος και παραπλανητικός και μπορεί να βοηθήσει να διαδοθούν ανοησίες του τύπου “τον έφτιαξαν επιστήμονες”, “είναι ένα βιολογικό όπλο” και άλλες υστερικές θεωρίες συνωμοσίας που είναι εντελώς ανυπόστατες. Ο νέος κορονοϊός απλώς διαφέρει σε κάποια χαρακτηριστικά από τους κορονοϊούς που ξέραμε μέχρι τώρα, αλλά και οι κορονοϊοί που ξέραμε μέχρι τώρα διαφέρουν μεταξύ τους· κάθε ιός είναι διαφορετικός στη συμπεριφορά του από τον άλλο. Οι κορονοϊοί που προκάλεσαν το SARS και το MERS είχαν πολύ μεγάλο ποσοστό θνησιμότητας, αλλά ελάχιστοι άνθρωποι μολύνθηκαν. Αντιθέτως οι κορονοϊοί 229E και OC43 μολύνουν πολλά εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο και μάλλον σκοτώνουν και μερικές χιλιάδες (αν και δεν μετράμε αυτούς τους θανάτους επισταμένως). Ο ιός του Covid-19 δεν έχει σε καμιά περίπτωση τη θνησιμότητα των ιών του SARS και του MERS, αν και φαίνεται να έχει μεγαλύτερη θνησιμότητα από τους 229E και OC43. Ταυτόχρονα όμως διαδίδεται σε πολύ περισσότερους ανθρώπους από ό,τι οι ιοί του SARS και του MERS.
– Σε σχέση με την πανδημία, υπάρχει κάποιο στοιχείο που σας προκαλεί αισιοδοξία;
«Ναι, συγκρατημένη αισιοδοξία το γεγονός ότι ύστερα από τρεις μήνες (ο ιός εμφανίστηκε σε άνθρωπο τον Δεκέμβριο) έχουμε λιγότερους από 5.000 καταγεγραμμένους νεκρούς. Αν και κάθε θάνατος είναι μεγάλη απώλεια, μέσα στους ίδιους αυτούς τρεις μήνες έχουν πεθάνει περίπου 500.000 άνθρωποι από τη γρίπη και πάνω από 2.000.000 από το κάπνισμα, για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης». – Πόσοι αναμένονται να νοσήσουν σε παγκόσμιο επίπεδο σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία;
«Υπάρχουν συγκρουόμενες εκτιμήσεις. Φοβάμαι πως οι πιο ακραίες έχουν περάσει περισσότερο στο ευρύ κοινό. Για παράδειγμα ένας σοβαρός επιδημιολόγος του Χάρβαρντ, ο Marc Lipsitch, διέσπειρε ευρέως ότι 40-70% του παγκόσμιου πληθυσμού θα μολυνθεί. Η εκτίμησή του στηρίχτηκε πάνω σε δεδομένα που σήμερα ξέρουμε ότι είναι εντελώς αναξιόπιστα. Διόρθωσε λοιπόν την εκτίμηση σε «20-60% των ενήλικων», αλλά νομίζω ότι κι αυτή η εκτίμηση είναι υπερβολική. Η γρίπη προσβάλλει κάθε χρόνο 5-15% του πληθυσμού. Θέλω να αισιοδοξώ ότι τελικά το ποσοστό που θα μολυνθεί από τον νέο κορονοϊό θα είναι ακόμα μικρότερο, αλλά φυσικά υπάρχει αρκετή αβεβαιότητα».
Εστίαση και ψυχαγωγία σε καραντίνα, χωρίς μέριμνα ΚΤΕΟ και call centers
Αυστηρά μέτρα έχει λάβει η ελληνική κυβέρνηση για τον περιορισμό της πανδημίας του Covid-19, κλείνοντας καταστήματα εστίασης και ψυχαγωγίας για την αποφυγή συγχρωτισμού πασχόντων και υγιών, απαιτώντας τον περιορισμό των μετακινήσεων με το σλόγκαν «Μένω σπίτι», ενώ την ίδια στιγμή πολλοί ναοί ήταν γεμάτοι πιστούς, αρκετοί εκ των οποίων έλαβαν τη θεία κοινωνία σε πείσμα όσων επιστημόνων παρακαλούσαν να περιοριστεί – στη Νότια Κορέα μια θρησκευτική σέκτα κρίθηκε υπαίτια για τη διασπορά του ιού καθώς παρέβη τις σχετικές κυβερνητικές οδηγίες και αντιμετωπίζει πλέον τη δικαιοσύνη, ενώ στο Ιράν και στην Αίγυπτο τα τεμένη κλείνουν για προληπτικούς λόγους. Υπάρχουν όμως και μέτρα για τα σουπερμάρκετ, στα οποία θα γίνεται έλεγχος για την είσοδο ώστε να αποφευχθεί ο συνωστισμός –οι ανάγκες για ψώνια μπορεί να είναι άμεσες αλλά η δημόσια υγεία επιβάλλει αυστηρότητα– και θα κρίνεται αν οι πελάτες καταναλωτές που είναι στο κατάστημα θα αντιστοιχούν στο ποσοστό που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση αναλόγως των τετραγωνικών.
Το Documento δέχτηκε κλήσεις από επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην καθημερινότητά τους καθώς γι’ αυτούς η κυβέρνηση δεν έχει μεριμνήσει να λάβει μέτρα για την εξάπλωση του κορονοϊού. Χαρακτηριστικά, όπως καταγγέλθηκε, δεν λαμβάνονται μέτρα για τα ΚΤΕΟ, στα οποία αφενός είναι αναγκασμένοι να πάνε οι πολίτες μιας και απειλούνται με πρόστιμο αν η προθεσμία ελέγχου του οχήματός τους περάσει. Έχουν δεχτεί κλήσεις από οδηγούς οι οποίοι είναι σε καραντίνα ή μένουν σπίτι επειδή έχουν κάποια συμπτώματα ιογενούς νοσήματος και σηκώνουν τα χέρια ψηλά για το τι να τους πουν από τη στιγμή που δεν υπάρχουν οδηγίες παράτασης, φερ’ ειπείν, της προθεσμίας. Επιπλέον, όπως καταγγέλλουν εργαζόμενοι σε αυτά, ειδικά από τη στιγμή που έχουν κλείσει τα σχολεία, έχουν γίνει... χώροι συνάθροισης, καθώς στους χώρους αναμονής δεν βρίσκονται πια λίγοι οδηγοί αλλά και συγγενείς και παιδιά. Χαρακτηριστικά, όπως έλεγε εργαζόμενος, ένα παιδάκι είχε βάλει τα χεράκια του σε γραφείο με τον κίνδυνο να μολυνθεί ή να μολύνει, όταν ο γονέας συνομιλούσε με τους τεχνικούς. Και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας βρίσκονται στον χώρο αυτό, και ακόμη περισσότερο που τεχνικοί είναι αναγκασμένοι να μπουν στο όχημά τους για έλεγχο με τον κίνδυνο να μεταφέρουν τον ιό ή να τον κολλήσουν. Μιλώντας με προϊστάμενο ιδιωτικού ΚΤΕΟ στην Αττική, μας ανέφερε ότι ήδη έχουν ληφθεί προληπτικά μέτρα απομονώνοντας με κάποιον τρόπο την υποδοχή και το τηλεφωνικό κέντρο, αλλά τα ζητήματα που καταγγέλλονται είναι υπαρκτά. Μάλιστα, ανέφερε ότι ήδη έχει δαπανήσει 4.000 ευρώ για απολυμαντικά από την αρχή της έξαρσης της πανδημίας για να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα εκδήλωσης κρούσματος από πελάτες και υπαλλήλους, ωστόσο τίποτε δεν είναι σίγουρο από τη στιγμή που παραμένουν ανοιχτά.
Το Documento δέχτηκε καταγγελίες και από εργαζόμενους σε call centers μεγάλων επιχειρήσεων τηλεφωνίας και ενέργειας. Όπως ανέφεραν, στοιβάζονται κατά δεκάδες ακόμη και τώρα, συνυπάρχουν με άτομα που έχουν αναπνευστικά προβλήματα και εγκυμονούν κίνδυνοι για την υγεία των ηλικιωμένων γονιών τους. Σημειώνουν ότι οι επιχειρήσεις διαβλέπουν ευκαιρία για την προώθηση προϊόντων από τη στιγμή που το «μένουμε σπίτι» προωθείται και τείνει να επιβληθεί, αλλά αυτό γίνεται σε βάρος της υγείας τους, ενώ θα μπορούσαν να κινηθούν με τηλεργασία.
Δεν είναι τα μόνα ζητήματα που έχει να λύσει η κυβέρνηση μπροστά στην πανδημία, καθώς ανακύπτουν συνεχώς ζητήματα της καθημερινότητας που χρειάζονται προσοχή για να μη διασπαρεί περαιτέρω ο ιός. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι δημόσιες υπηρεσίες ή ΔΕΚΟ ή τα σχολεία στα οποία βρίσκονται ακόμη οι διευθυντές (και υποδιευθυντές ενίοτε) σε ολόκληρο το ωράριο προκειμένου να χορηγούν έγγραφα και δικαιολογητικά φοίτησης των παιδιών για την απουσία των γονιών από τις εργασίες τους. Θα μπορούσε να γίνει σε περισσότερο περιορισμένο ωράριο ή κατόπιν ραντεβού η χορήγηση των εγγράφων. Από τη στιγμή που η πόρτα είναι ανοιχτή δεν είναι λίγα τα παιδιά –μεγαλύτερης ηλικίας μαθητές στην ουσία– που βρίσκουν την ευκαιρία να μπουν για να παίξουν στο προαύλιο μπάσκετ, βόλεϊ ή μπάλα.
Το "grazie" του Milo Manara του σκιτσογράφου που έχει υμνήσει την γυνακεία ομορφιά όσο κανείς άλλος.
Ο κορονοϊός ανοίγει τα ταμεία της Γερμανίας
Σύμφωνα με δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η εξάπλωση της νόσου Covid-19 έχει οδηγήσει την Ευρώπη στην πιο βαθιά οικονομική κρίση της ιστορίας της – πιο βαριά και από την κρίση του 2008. Λόγω των χαρακτηριστικών του οικονομικού της μοντέλου της Γερμανίας, αντιμέτωπη με την πρωτόγνωρη αυτή πρόκληση, η μεγαλύτερη σε πληθυσμό χώρα της Ευρώπης αναμένεται πως θα υποστεί ιδιαίτερα σοβαρό πλήγμα.
Το 2019 η Κίνα ήταν ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας, με τις εμπορικές συναλλαγές των δύο χωρών να αντιστοιχούν σε 205,7 δισ. Ευρώ. Με το εξαγωγικό της πλεόνασμα να ανέρχεται σε 293 δισ. δολάρια, η Γερμανία για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το 2019 βρισκόταν στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης – ακολούθησαν Ιαπωνία (194 δισ.) και Κίνα (183 δισ.). Σύμφωνα με το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (IFO) το ύψος του πλεονάσματος αντιστοιχούσε σε 7,6% του ΑΕΠ της χώρας. Ήδη τον Σεπτέμβριο του 2019 ο επικεφαλής του Ινστιτούτου είχε αναφερθεί στους κινδύνους που εγκυμονεί η συγκεκριμένη κατάσταση, καθώς «η Γερμανία δημιουργεί οικονομικές απαιτήσεις απέναντι στο εξωτερικό, οι οποίες υπερβαίνουν της απαιτήσεις χωρών του εξωτερικού προς τη Γερμανία», σημειώνοντας ότι η χώρα δεν εξάγει μονάχα αυτοκίνητα, εγκαταστάσεις και χημικές ουσίες, αλλά ακόμα και τον δανεισμό μέσω του οποίο τα προϊόντα αυτά χρηματοδοτούνται.
Τα εν λόγω δεδομένα καθιστούν τη Γερμανία ιδιαίτερα ευάλωτη σε οικονομικές διαταράξεις που σημειώνονται σε χώρες του εξωτερικού, όπως υπογραμμίζεται σε κοινή δημοσίευση επτά κορυφαίων οικονομικών ινστιτούτων της χώρας με τίτλο «Οικονομικές συνέπειες της κρίσης του κορονοϊού και μέτρα οικονομικής πολιτικής προς αντιμετώπισή της» η οποία κυκλοφόρησε στις 10.03. Σύμφωνα με απαισιόδοξες εκτιμήσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να καταγράψει πτώση 1,5% ενώ άλλοι αναλυτές προβλέπουν ακόμα σημαντικότερη πτώση της τάξης του 7%.
Ως σημαντικό μέτρο περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων από τους συντάκτες προκρίνεται η διασφάλιση της ρευστότητας των επιχειρήσεων εκ μέρους του κράτους αλλά και η διεύρυνση της δυνατότητας λειτουργίας τους με μειωμένο ωράριο. Η προτεινόμενη συνταγή υιοθετήθηκε από την πολιτική ηγεσία της χώρας, η οποία ανακοίνωσε την Παρασκευή 13.03 την απεριόριστη χορήγηση δανείων μέσω της δημόσιας τράπεζας επενδύσεων σε επιχειρήσεις όλων των κλάδων της οικονομίας. Αποφασίστηκε επιπλέον η δυνατότητα καθυστέρησης καταβολής φορολογικών υποχρεώσεών των επιχειρήσεων και η ελαστικοποίηση των προδιαγραφών λειτουργίας με μειωμένο ωράριο και μειωμένες κατά έως και 40% αποδοχές για τους εργαζόμενους.
Τα εν λόγω μέτρα τα οποία περιγράφηκαν από τον Γερμανό υπουργό οικονομικών Όλαφ Σολτς ως «μπαζούκα» στον πόλεμο για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας Covid-19, στοχεύουν στη διατήρηση θέσεων εργασίας, μέχρι στιγμής ωστόσο δεν έχουν ανακοινωθεί μέτρα για την αντιμετώπιση της ραγδαίας μείωσης εισόδων πολλών νοικοκυριών, οι οικονομικές υποχρεώσεις των οποίων παραμένουν ίδιες. Υπενθυμίζεται ότι ήδη ανάμεσα στα μέλη της Ευρωζώνης, η Γερμανία είναι η χώρα που καταγράφει τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα. Καθώς κατά τη δεκαετία 2004 - 2014 κατέγραψε όχι μόνο τη μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού απασχόλησης στην Ευρώπη, αλλά και τη μεγαλύτερη αύξηση του αριθμού των εργαζόμενων φτωχών. Το 2018 ένα στα πέντε παιδιά ζούσε κοντά ή κάτω από το όριο της φτώχειας και 16% των πολιτών που λαμβάνουν επίδομα κοινωνικής πρόνοιας είναι εργαζόμενοι, ο μισθός των οποίων δεν αρκεί για την κάλυψη των βασικών αναγκών. Το ίδιο έτος οι απολαβές 1,4 εκατομμυρίων εργαζομένων δεν υπερέβαιναν τον βασικό μισθό, ενώ 3,8 εκατομμύρια εργάζονταν είχαν ακόμα χαμηλότερους μισθούς. Ο κίνδυνος φτώχειας όσων διαμένουν σε ενοικιαζόμενα ακίνητα – πρόκειται για 50% του πληθυσμού της χώρας –κατά την τελευταία εικοσαετία διπλασιάστηκε. Εξερχόμενος από την κοινή σύσκεψη των κοινωνικών εταίρων και γερμανικής κυβέρνησης, ο πρόεδρος της Γερμανικής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (DGB) Ράινερ Χόφμαν, επεσήμανε την ανάγκη να επεξεργασίας σχεδίου στήριξης χαμηλόμισθων και άλλων επισφαλώς εργαζόμενων.
Το «θαυμαστό εργαστήρι» της Νότιας Κορέας
Η συνάδελφος Άννα Σ. Παπαδημητρίου γράφει για τα μαθήματα μπορεί να πάρει η παγκόσμια κοινότητα για την αντιμετώπιση του κορονοϊού;
Γιατί το ποσοστό θνησιμότητας της νόσου Covid-19 που προκαλεί ο νέος κορονοϊός είναι 0,7% στη Νότια Κορέα τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό παγκοσμίως ανέρχεται στο 3,4%; Σε αυτήν ακριβώς τη διαφορά συνοψίζεται το «success story» που σημειώνει μέχρις στιγμής η μικρή χώρα των 51 εκατομμυρίων κατοίκων.
Η απάντηση βρίσκεται στους αριθμούς: 8.162 επιβεβαιωμένα κρούσματα, (μόλις) 75 θάνατοι. Περισσότερα από 250.000 άτομα έχουν ελεγχθεί από τις 20 Ιανουαρίου 2020, οπότε και επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα κορονοϊού στη Νότια Κορέα, ενώ καθημερινά ο μέσος όρος των ελέγχων που πραγματοποιούνται ανέρχεται σε 15.000. Αυτό αντιστοιχεί σε 3.600 ελέγχους ανά εκατομμύριο ανθρώπων, τη στιγμή που στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, ο αντίστοιχος λόγος είναι πέντε έλεγχοι ανά εκατομμύριο.
Έλεγχοι ... από το αυτοκίνητο
Στην τεράστια εκστρατεία ανίχνευσης κρουσμάτων που έχουν εξαπολύσει οι αρχές της Νότιας Κορέας σημαντικό ρόλο παίζουν οι περίπου 40 υπαίθριες κλινικές σε όλη τη χώρα στις οποίες οι πολίτες πηγαίνουν με το αυτοκίνητό τους και, χωρίς να χρειάζεται να βγουν από αυτό, δίνουν δείγμα για να ελεγχθούν. Μέσα σε 10 λεπτά, σύμφωνα με τις πληροφορίες, μαθαίνουν αν είναι θετικοί στον ιό.
Η μαζική πραγματοποίηση ελέγχων θεωρείται από τους επιστήμονες ότι βρίσκεται στον πυρήνα της νοτιοκορεατικής επιτυχίας. Παρότι πολλοί παράγοντες πιστεύεται ότι επηρεάζουν τα ποσοστά θνησιμότητας μιας νόσου, όπως είναι οι δυνατότητες του συστήματος υγείας κάθε χώρας και τα μέτρα υγιεινής που εφαρμόζουν –ή δεν εφαρμόζουν– οι πολίτες, ο αριθμός των ατόμων που ελέγχονται θεωρείται ο πιο σημαντικός. Εν ολίγοις, όσοι περισσότεροι ελέγχονται, τόσο πιο ακριβή και ανταποκρινόμενα στην πραγματικότητα είναι τα ποσοστά θνησιμότητας.
«Όσους περισσότερους ελέγχους διενεργεί κανείς, τόσο πιο πιθανό είναι να αποκτήσει μια πιο σφαιρική εικόνα, επομένως, όσοι περισσότεροι έλεγχοι γίνονται, καθίσταται σαφές ότι το ποσοστό θνησιμότητας που διαπιστώνεται, μειώνεται» εξηγεί ο Ουίλιαμ Σάφνερ, καθηγητής προληπτικής ιατρικής και μολυσματικών ασθενειών στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ.
Έπαθαν και έμαθαν
Τα εξαιρετικά γρήγορα αντανακλαστικά των Νοτιοκορεατών, οι οποίοι κατάφεραν μέσα σε λίγες ημέρες να οργανώσουν και να τρέξουν την εκστρατεία μαζικών ελέγχων σε όλη τη χώρα οφείλονται στο πάθημα που τους έγινε μάθημα.
«Κατανοήσαμε τον κίνδυνο που εγκυμονεί μια νέα λοίμωξη και τις επιπτώσεις του από την εμπειρία που είχαμε με το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (γνωστό ως Mers) το 2015» είπε στο BBC ο καθηγητής ιατρικής Γκίε Τζόιλ Κουόν.
Ο θάνατος 36 ανθρώπων ανάγκασε τις αρχές της χώρας να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους στην αντιμετώπιση των μολυσματικών ασθενειών. Δημιούργησαν ειδικές ομάδες επιστημόνων για να προετοιμάσουν την πολιτική διαχείρισης σε ενδεχόμενες μελλοντικές έκτακτες καταστάσεις. Η προετοιμασία αυτή φαίνεται ότι έπιασε τόπο.
«Το να μαθαίνει κανείς από το παρελθόν και να προετοιμάζει εκ των προτέρων συστήματα αντιμετώπισης... είναι ίσως το κλειδί για να ξεπεράσουμε τη νέα αυτή καταστροφή» συνοψίζει ο Κουόν.
Πολυτελείς καραντίνες για μεγιστάνες
Σε πολυτελή bunker, που πιθανόν να τα είχαν ετοιμάσει για την πιθανότητα έκρηξης πυρηνικού πολέμου, αλλά είναι χρήσιμα και σε κάθε είδους απειλή, βρίσκουν την... καραντίνα τους οι πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου. Εκεί δεν είναι μόνοι, καθώς έχουν φροντίσει να πάρουν μαζί τους και τους προσωπικούς τους γιατρούς, πολύ χρήσιμοι για την πανδημία. Οι κοινωνικές ανισότητες πλούσιων και φτωχών στην πρόσβαση στο σύστημα υγείας καλά κρατούν σε πολλές χώρες, ειδικά σε εκείνες που το σύστημα είναι στα όριά του από οικονομικές κυρώσεις όπως το Ιράν ή από πολιτικές επιλογές, όπως στην Ιταλία –έχει περάσει στους δήμους– και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης. Χαρακτηριστικό είναι το βίντεο που αναρτήθηκε από το TeleSur English.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο – οι κοινωνικές ανισότητες πάντα υπήρχαν, αλλά σε περιόδους δύσκολες οι πλούσιοι είχαν κάποια πλεονεκτήματα. Παρακολουθώντας σεμινάρια του καθηγητή Ιστορίας του ΕΚΠΑ Κώστα Γαγανάκη, μαθαίνει κανείς ότι τους πρώιμους νεότερους χρόνους (1500-1700) ένας από τους παράγοντες από τους οποίους αυξήθηκαν τα ποσοστά θνησιμότητας ήταν οι επιδημίες – μαζί με σιτοδείες, πείνα και πολέμους. Οι κυριότερες επιδημίες της εποχής, οι οποίες μάλιστα ευθύνονταν για το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων στην Ευρώπη, εκείνης ήταν η πανώλη, ο τύφος και ο τυφοειδής πυρετός. Μετά την απομόνωση (καραντίνα) και τη διακοπή του εμπορίου ένα από τα μέτρα που λαμβάνονταν ήταν η μεταφορά - μετακίνηση σε ασφαλές σημείο των μελών της υψηλής αριστοκρατίας – είχαν κοινωνικό status όπως οι σύγχρονοι μεγιστάνες. Τα περισσότερα θύματα ήταν, όπως καταλαβαίνει κανείς, οι φτωχοί των πόλεων.
«Στην πράξη, για τους περισσότερους ανθρώπους το περιβάλλον στο οποίο ζούσαν ήταν μία συνεχής πηγή θνησιμότητας, σπάνια όμως είχαν συνείδηση αυτού του γεγονότος. Οι φόβοι τους εστιάζονταν κυρίως στις ξαφνικές εξάρσεις θνησιμότητα εξαιτίας επιδημικών ασθενειών» γράφει ο Henry Kamen στο βιβλίο του «Πρώιμη Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία» (εκδ. Μεταίχμιο). Εδώ βρίσκουμε και μια πτυχή που θυμίζει τη σημερινή εξάπλωση του Covid-19 στην Ελλάδα, καθώς σε πείσμα του κυβερνητικού εκπροσώπου και άλλων στελεχών του κυβερνώντος κόμματος, η επιδημία δεν ήρθε από τους «φτωχοδιάβολους» μετανάστες, αλλά, όπως πάντα στην ιστορία, ακολούθησε τους εμπορικούς δρόμους, όπως έγινε με την πανώλη – από την Ιταλία και το Μιλάνο ήρθαν τα πρώτα κρούσματα που ταυτοποιήθηκαν στην Ελλάδα, μια ιδιοκτήτρια μπουτίκ και μία γυναίκα τραπεζικό στέλεχος.
Αναφέρει λοιπόν ο Kamen στο βιβλίο του: «Παρόλο που η πανώλη ήταν η πλέον λοιμώδης από όλες τις επιδημίες, άλλες ασθένειες όπως η γρίπη, ο τύφος, ο τυφοειδής πυρετός και η ευλογιά ίσως ήταν υπεύθυνες για περισσότερους θανάτους στη μακρά διάρκεια. Η γρίπη για παράδειγμα ίσως ήταν υπεύθυνη για την αγγλική αναφορά του 1588, σύμφωνα με την οποία “στην αρχή αυτού του έτους πέθαναν πολλοί από τους πλουσιότερους άντρες της Αγγλίας από έναν περίεργο πυρετό”: επρόκειτο για μία σοβαρή επιδημική κρίση (1557-9) στη διάρκεια της οποίας χάθηκε έως και το ένα δέκατο του αγγλικού πληθυσμού. Οι “πυρετοί” ήταν ένα συχνό φαινόμενο, ενώ η πανώλη αναγνωριζόταν πιο εύκολα εξαιτίας των βαρύτατων συμπτωμάτων της».
Και μια πρόταση για βιβλίο τώρα που η καραντίνα μας δίνει άπλετο χρόνο για διάβασμα:
Η συμβολή του Αλεξάντερ Γερσέν στην επιστήμη
«Ένας άντρας που έχει χάσει πια σχεδόν όλα του τα μαλλιά, με λευκή γενειάδα και μάτια γαλανά. Σακάκι ευγενή γαιοκτήμονα, μπεζ παντελόνι και λευκό πουκάμισο ανοιχτό». Έτσι περιγράφει ο Γάλλος συγγραφέας Πατρίκ Ντεβίλ τον Αλεξάντερ Γερσέν στο μυθιστόρημά του «Χολέρα και πανούκλα» (Εκδόσεις Τόπος, μετάφραση Άννυ Σπυράκου) όταν την τελευταία ημέρα του Μαΐου 1940 εγκατέλειψε αεροπορικώς το υπό ναζιστική κατοχή Παρίσι. Ο Εμίλ Ζαν Αλεξάντερ Γερσέν (1863-1943) είναι ο Ελβετός μικροβιολόγος και στρατιωτικός γιατρός ο οποίος το 1894 στον προαύλιο χώρο ενός νοσοκομείου του Χονγκ Κονγκ απομόνωσε τον βάκιλο της βουβωνικής πανώλης και παρασκεύασε εμβόλιο και ορό κατά της νόσου. Προς τιμήν του η ασθένεια πήρε την επιστημονική ονομασία Yersinia pestis.
Ο Γερσέν σπούδασε στη Λωζάνη, στο Μάρμπουργκ και στο Παρίσι. Το 1889 ξεκίνησε να εργάζεται στο Ινστιτούτο Παστέρ, όπου μαζί με τον Εμίλ Ρου ανακάλυψαν τη διφθεριτική τοξίνη. Η δίψα του για περιπέτεια που πυροδοτήθηκε από τις ιστορίες του Λίβινγκστον και του Κόνραντ τον οδήγησαν στην Ασία. Στη μυθιστορηματική βιογραφία δια χειρός Πατρίκ Ντεβίλ περιγράφεται η συναρπαστική ζωή και ο αγώνας του Γερσέν να προφυλάξει μέσω της επιστήμης του εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές από την ασθένεια που από την αρχαιότητα, με σημαντικότερη έξαρση εκείνη του 14ου αιώνα, σάρωσε την Ευρώπη και την Ασία.
Τα παραπάνω ήταν όσα πιστεύουμε ότι χρειάζεται να γνωρίζετε,
Κλείνουμε με μια φωτογραφία που συνοδεύει την αρχική. Προσωπικό του νοσοκομείου του Ρίου στην Πάτρα τραβάει αλληλοφωτογραφίζεται το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε, την στιγμή που δίνει μια πρωτόγνωρη μάχη.
Τα λέμε πάλι αύριο το πρωί.
Και μην ξεχνάτε! Μένουμε Σπίτι και διαβάζουμε το newsletter του documento
Στην υγειά μας,
Θανάσης Καραμπάτσος
Αναρτήσεις
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου