Οι αναρτήσεις

Όλες οι αναρτήσεις των ιστολογίων μου, κοινοποιούνται στο twitter, στο pinterest., στο Google+ καθώς επίσης και στο Facebook.

Αναδημοσίευση...

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση...
Αν θέλετε αναφέρετε την πηγή... Αν δεν θέλετε, πάλι φίλοι θα είμαστε!!!

Τετάρτη, 16 Μαρτίου 2016

Απόδημος Ελληνισμός ή ελληνική διασπορά

1. Απόδημος Ελληνισμός ή ελληνική διασπορά 
2. Η ιστορία του απόδημου ελληνισμού
3. Απόδημος Ελληνισμός – Μια ιστορική αναδρομή


Βικιπαίδεια, η ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ως απόδημος Ελληνισμός ή ελληνική διασπορά χαρακτηρίζεται το σύνολο των εκπατρισμένων Ελλήνων, που μολονότι εγκαταστάθηκε, έστω και με σχετική μονιμότητα, σε χώρες ή περιοχές εκτός του εθνικού χώρου, εξακολουθεί να συντηρεί, σε επίπεδο συλλογικό ή και ατομικό, τις υλικές, πολιτιστικές και συναισθηματικές του σχέσεις με τη χώρα της άμεσης ή της παλαιότερης καταγωγής του.[1] Ο όρος αυτός δίδεται σε αντιδιαστολή με τον ξενιτεμένο Ελληνισμό που περιλαμβάνει και Έλληνες που βρίσκονται μεν στο εξωτερικό αλλά δεν διαμένουν μόνιμα εκτός Ελλάδας π.χ. οι Έλληνες ναυτικοί, διπλωμάτες, εμπορικοί αντιπρόσωποι κ.λπ.. Με την αυτή σημασία του όρου αποδίδεται και για κάθε απόδημο Έλληνα ο όρος «Έλληνας του εξωτερικού».
H Ελληνική διασπορά.
Πίνακας περιεχομένων  
1Γενικά
2Οργάνωση
3Ο Απόδημος Ελληνισμός σήμερα
4Αμερική
4.1Βραζιλία
4.2Μεξικό
5Αφρική
5.1Ερυθραία
6Ευρώπη
6.1Βουλγαρία
6.2Ηνωμένο Βασίλειο
6.3Αυστρία
6.4Βέλγιο
6.5Γερμανία
6.6Λουξεμβούργο
7Ασία
7.1Τουρκία
8Δείτε επίσης
9Παραπομπές
10Βιβλιογραφία
11Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Γενικα

Η μακραίωνη ιστορία της ελληνικής διασποράς ξεκινά περίπου κατά τη δεύτερη χιλιετία π.Χ και χωρίζεται συνήθως σε τρεις μεγάλες περιόδους, η καθεμία με διαφορετικά χαρακτηριστικά: τους τέσσερις αιώνες της τουρκοκρατίας, την περίοδο από τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους μέχρι τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και την περίοδο μετά τη λήξη του πολέμου μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα. Διαχρονικά αίτια των μεταναστεύσεων θεωρούνται κυρίως οι πολιτικοστρατιωτικές ή οικονομικοκοινωνικές συνθήκες στον ελληνικό χώρο. Η ελληνική διασπορά χαρακτηρίζεται από τη σημαντική συμβολή της στην οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική εξέλιξη του συνολικού ελληνικού κόσμου, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, ενώ ποσοτικά αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του πληθυσμού της Ελλάδας.
Οργάνωση 

Το 1995 για πρώτη φορά οι όπου Γης Απόδημοι Έλληνες -ή όπως συνηθίζεται να τους λέμε «Έλληνες ομογενείς»-, ένωσαν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας την «Ελλάδα του κόσμου». Με Προεδρικό Διάταγμα ιδρύθηκε το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ), με αρχικό σκοπό την αντιμετώπιση των θεμάτων της Ελληνικής διασποράς και την καλύτερη επικοινωνία τους με την πατρίδα και με απώτερο στόχο και σκοπό, να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη ο Ελληνισμός.
Ο Απόδημος Ελληνισμός σήμερα 

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού η σύγχρονη κατανομή των αποδήμων Ελλήνων ανά Ηπείρους κατανέμεται ως ακολούθως:
Ασία........1%
Αφρική.....2%
Ευρώπη..23% και
Ωκεανία..13% (συμπεριλαμβανομένης της Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας).

Ο Απόδημος Ελληνισμός διακρίνεται επίσης σε κατά Χώρα κοινότητες, οι πολυπληθέστερες των οποίων κατά Ήπειρο και Χώρα είναι:Αμερική (Ήπειρος)Αργεντινή: 20.000 (υπολ.) Βραζιλία: 25.000 (υπολ.) ΗΠΑ: 1.213.807 (απογρ. 2000) – ο αριθμός ατόμων ελληνικής καταγωγής υπολογίζεται σε 3.000.000 Καναδάς: 215.105 (απογρ. 2001) Ασία Αρμενία: 1.176 Γεωργία: 15.166 (απογρ. 2002) Καζακστάν: 12.703 (απογρ. 1999) Ουζμπεκιστάν: 9.500 (est.) Τουρκία: 4.500 (υπολ. 2014) Αφρική Αίγυπτος: 3.800 (υπολ.) - Δείτε επίσης Έλληνες της Αιγύπτου-Ζαΐρ.........5.000 Ν. Αφρική: 120.000 Ευρώπη Αλβανία: 58.785 (απογρ. 1989) Αυστρία: 5.000 (υπολ.) Βέλγιο: 35.000 (υπολ.) Βουλγαρία: 3.408 (απογρ. 2001) Γαλλία: 35.000 (υπολ.) Γερμανία: 370.000 (υπολ. 2006) Ελβετία: 11.000 (υπολ.) Ηνωμένο Βασίλειο: 212.000 (υπολ.) Ιταλία: 30.000 (υπολ.) Λουξεμβούργο: 2.000 (υπολ.) Μολδαβία: 3.000 (υπολ.) Ολλανδία: 12.500 (υπολ.) Ουγγαρία: 2.509 (απογρ. 2001) Ουκρανία: 91.500 (απογρ. 2001) Ρουμανία: 6.513 (απογρ. 2002) Ρωσία: 97.827 (απογρ. 2002) Σερβία: 15,000 (υπολ.) Σουηδία: 12.000 – 15.000 (υπολ.) Τσεχία: 3.231 (απογρ. 2001) Ωκεανία Αυστραλία: 375.703 (απογρ. 2001) Νέα Ζηλανδία: (υπολ.)
Αμερική 
Βραζιλία 
Μεξικό 

Με το Μεξικό έχουν συναφθεί διάφορες εμπορικές και πολιτιστικές συμφωνίες. Η νεοελληνική γλώσσα διδάσκεται, από το1977, στο Πανεπιστήμιο της Πόλης του Μεξικού (Universidad Autónoma de México), το μεγαλύτερο της χώρας, καθώς και στο Πανεπιστήμιο του Ακατλάν.

Παρ' ότι δεν υπήρχε ποτέ κύμα μετανάστευσης από την Ελλάδα, η χώρα έχει έναν σημαντικό αριθμό Ελλήνων. Η ομογένεια στο Μεξικό αποτελείται από 1.500 άτομα στην Πόλη του Μεξικού (Κοινότητα και εκκλησία ειναι η Αγία Σοφία του Μεξικού (Santa Sofia de México), 2.000 άτομα στο Κουλιακάν της Πολιτείας Σιναλόα, 230 άτομα στη Γουαδαλαχάρα (εγγεγραμμένα στην εκεί κοινότητα), καθώς και 30 περίπου οικογένειες στις πόλεις Βερακρούς και Κοατσακοάλκος στον Κόλπο του Μεξικού.[29].
Αφρική 
Ερυθραία 

Οι πρώτοι Έλληνες έφτασαν στην Ερυθραία στα μέσα του 19ου αι. περνώντας από το Σουδάν και την Αίγυπτο. Στην πόληΚερέν, ο Βλάσης Φραγκούλης ίδρυσε μια μικρή παροικία. Η μικρή εκκλησία και το δημοτικό σχολείο, που χτίστηκαν τότε, διατηρούνται ως σήμερα. Κατά την ιταλική απογραφή του 1894, στην Ερυθραία κατοικούσαν 178 Έλληνες. Η ελληνική κοινότητα οργανώθηκε επίσημα το 1903 και λίγο αργότερα απέκτησε και σχολείο. Ο Πραξιτέλης Κυριακάκης από το χωριόΜελιτίνη της Σπάρτης ήταν από τους πιο φημισμένους Έλληνες, που έζησαν και εργάστηκαν στην Ερυθραία.

Η ελληνική παροικία της Ερυθραίας, με ιστορία ενός περίπου αιώνα, γνώρισε την ακμή της στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, όταν έφτασε να αριθμεί 400 περίπου άτομα. Η ελληνική παρουσία της Ερυθραίας, άντεξε τόσο την εχθρότητα των Ιταλών, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 και του πολέμου, όσο και κατά την περίοδο που ακολούθησε, όταν η χώρα βρέθηκε αρχικά υπό βρετανική κατοχή (1941-1952), ύστερα υπό καθεστώς τοπικής αυτοδιοίκησης σε ομοσπονδιακή σύνδεση με την Αιθιοπία και τελικά υπό αιθιοπική εξάρτηση. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, όταν ανατράπηκε ο Αιθίοπας αυτοκράτορας Χαϊλέ Σελασιέ Α΄ (1974) και ακολούθησαν μεγάλες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές ταραχές, η ελληνική κοινότητα, αλλά και άλλες κοινότητες ξένων μεταναστών, δέχτηκε καίρια πλήγματα και σχεδόν διαλύθηκε. Το 1996, λόγω των γενικότερων δυσμενών συνθηκών, η ελληνική κοινότητα δεν αριθμούσε παρά 30 περίπου άτομα.

Στην πρωτεύουσα Ασμάρα βρίσκεται η Ελληνική Κοινότητα της Ασμάρα και πόλο συσπείρωσης τον ιερό ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Στην Ασμάρα παλιότερα λειτουργούσε και η Παπαφιλίππειος Δημοτική Σχολή.

Η πρώτη Ελληνική εφημερίδα
τυπώθηκε στην Βιέννη.
Στην πόλη Κάραν (Keren), όπου τώρα πια διαμένουν ελάχιστοι Έλληνες, βρίσκεται και λειτουργεί ο ιερός ναός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Η ελληνική παροικία του Κάραν από τις αρχές του 20ού αι. διατηρούσε και δημοτικό σχολείο. Οι ελληνορθόδοξοι ιεροί ναοί της Ερυθραίας εκκλησιαστικά ανήκουν στην Ιερά Μητρόπολη Αξώμης.

Ισχυρή ελληνική παροικία υπήρχε μέχρι πρόσφατα και στην πόλη Μασάουα (Μασσάυα) στην Ερυθρά Θάλασσα, ανατολικά της Ασμάρας. Η ελληνική παροικία της πόλης είχε σημειώσει μεγάλη πρόοδο στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αι. και παρά τα δεινά που υπέστη κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής, άντεξε και γνώρισε μεγάλη άνθηση. Διατηρούσε, μάλιστα, τον ιερό ναό του Ευαγγελισμού και ήδη από το 1925, ελληνικό δημοτικό σχολείο. Οι πάροικοι κατάγονταν κυρίως από τα Δωδεκάνησα και την Κεφαλλονιά.
Ευρώπη 

Βουλγαρία 

Σήμερα οι Έλληνες της Βουλγαρίας με βάση την απογραφή του 2011 αριθμούσαν περίπου 1,360 άτομα, αν και διάφοροι οργανισμοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός μπορεί να κυμαίνεται κοντά στους 25 χιλιάδες. Το 2011, μάλιστα, απογράφηκαν 2,560 Έλληνες Σαρακατσάνοι και 3,700 Έλληνες Βλάχοι.
Ηνωμένο Βασίλειο 

Η παρουσία των πρώτων Ελλήνων μεταναστών στη Βρετανία ανάγεται στο 15ο αιώνα και περισσότερο στα τέλη του 16ου. Η νεότερη έντονη παρουσία Ελληνισμού έγεται στην γνώση της αγγλικής γλώσσας ως μοναδική ξένη γλώσσα και την "εκπαιδευτική βιομηχανία" της Βρετανίας.
Αυστρία 

Στην Αυστρία κατοικούν περίπου 1800 Έλληνες υπήκοοι και 18.000 Αυστριακοί ελληνικής καταγωγής. Στην Αυστρία, ο Ελληνισμός τη μεγαλύτερη κοινωνική αναγνώριση την απέκτησε τον 19ο αιώνα. Ένα τελευταίο μεγάλο κύμα μεταναστών πήγε στην Αυστρία κατά την διάρκεια τις δεκαετίας του 1950 και 1960 όταν το Γκρατς με το Πανεπιστήμιο του Γκρατς ήταν δημοφιλής προορισμός φοιτητών.
Βέλγιο 
Κύριο λήμμα: Έλληνες στο Βέλγιο

Οι Έλληνες στο Βέλγιο ανέρχονται σύμφωνα με το Αρχείο Ομογενειακών Οργανώσεων σε 25.000 άτομα ενώ το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών τους υπολογίζει σε 35.000
Γερμανία 

Οι Έλληνες της Γερμανίας αποτελούν την τέταρτη μεγαλύτερη ομάδα μεταναστών της χώρας, μετά από Τούρκους, Ιταλούς και Πολωνούς. Στα τέλη του 2006 στη Γερμανία ζούσαν 303.761 πολίτες με ελληνική υπηκοότητα.
Λουξεμβούργο 

Στο Λουξεμβούργο ζουν σήμερα πάνω από 1.500 Έλληνες, οι περισσότεροι από τους οποίους εργάζονται στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρκετοί Έλληνες υπήκοοι εργάζονται στον ιδιωτικό (κυρίως τραπεζικό) τομέα αλλά και ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Υπάρχουν, ακόμη, περίπου 20 Ελληνικής καταγωγής οικογένειες, τα μέλη των οποίων έχουνπολιτογραφηθεί ως υπήκοοι του Λουξεμβούργου. Υπάρχει και Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία, η οποία υπάγεται στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Ασία 
Τουρκία 

Οι Έλληνες στην Τουρκία σήμερα φτάνουν περίπου τους 5.000 ομογενείς με μεγάλες αυξητικές τάσεις. Οι μεν γηγενείς ασχολούνται με την ελληνική κοινότητα στην Κωνσταντινούπολη και το Πατριαρχείο, οι δε υπήκοοι Ελλάδας είναι ως επί το πλείστον γιατροί, καθηγητές πανεπιστημίων, πιλότοι, επιχειρηματίες και φοιτητές. Πριν την Συνθήκη της Λωζάνης και την Μικρασιατική Καταστροφή ο πληθυσμός έφτανε τα 2 εκατομμύρια. Μετά το 1924 απέμεναν 300.000 στην Θράκη, μετά τα Σεπτεμβριανά 70.000 και μετά το 1964 30.000.Η φθίνουσα πορεία του πληθυσμού συνεχίζεται. Ανεπίσημη δημογραφική έρευνα υπολόγισε τους Ελληνες στην Κωνσταντινούπολη περίπου σε 2.500 το 2006.Συγκεκριμένα:
1954:120.000 ομογενείς .Η χρυσή εποχή του Ελληνισμού.Τα σχολεία και οι εκκλησιές γεμάτα.Οι Έλληνες περνάνε την πιο λαμπρή φάση τους.Εκείνη την περιόδο ο Ελληνισμός αποτελεί το 1/10 του πληθυσμού της Πόλης
1956: Τα Σεπτεμβριανά εχουν καλλιεργήσει ενα αισθήμα φόβου και τρομοκρατίας,χωρίς όμως να έχουν καταφέρει να κλονίσουν σημαντικά την Ομογένεια.
1963: Τα πράγματα έχουν ηρεμήσει και οι Έλληνες ξαναβρίσκουν τους ρυθμούς τους.Βεβαία ο πληθυσμός εχει πέσει στους 90.000 ομογενείς,χωρίς όμως να έχουν κλονίστει η Ελληνικές Κοινότητες στο κέντρο της Πόλης
1966:Οι Απελάσεις του 1964 συμπληρώνουν οτι δεν κατάφεραν τα Σεπτεμβριάνα,και βάζουν την αρχή για την φυγή των Ελλήνων.Ενδεικτικά εχούν απελαθεί 12.000 αλλά μαζί με τις οικογενείες του φεύγουν απο την Πόλη περίπου 40.000 άτομα.Ετσί πέφτουν οι ομογενείς στα 40.000-50.000 άτομα.
1974:Το Κυπριακό εντείνει την φυγή των Ρωμιών.Πριν το 1974 υπάρχουν περίπου 18.000 άτομα αλλά μετά τον Αττίλα,μενούν μόλις 12.000
1981:Ο πληθυσμός των ομογενών πέφτει σε μονοψήφιο.Μόνο 9.000 είναι οι Ρωμίοι στην Πόλη
1995:Αυτη την περίοδο έχουν απομείνει μόνο 4.000 Έλληνες,με τάσεις μείωσεις
2003:Συμφώνα με απογραφή οι Ρωμιοί φτάνουν τους 1800,ως επι το πλείστον γέροντες
2010:Παρατήρειται μια αύξηση του ελληνικού στοιχείου,κυριώς από Έλληνες μετανάστες,λογω της οικονομικής κρίσης.Οι Έλληνες φτάνουν τους 2.500
2015.Η μετανάστευση προς την Πόλη συνεχίζεται.Σημερά οι Έλληνες μετανάστες έχουν φτάσει περίπου τους 3.500,αυξάνοντάς τον πληθυσμό σε 5.000 περίπου.

**********************

Η ιστορία του απόδημου ελληνισμού
by TSIAMOULIS • ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 28, 2013

της Γ΄ Γυμνασίου

Η παρουσία τον Ελλήνων στην Αμερική χρονολογείται από την εποχή των ταξιδιών των ανακαλύψεων και εξερευνήσεων, βάσει γραπτών ντοκουμέντων από ημερολόγια πλοίων της εποχής και αναφορών των ταξιδιωτών προς τις κεντρικές διοικήσεις των μητροπολιτικών χωρών. Στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα υπήρξαν μόνο μεμονωμένες αφίξεις Ελλήνων στις ΗΠΑ. Η συστηματική και μαζική μετανάστευση στις ΗΠΑ από όλη την Ευρώπη και από την Ελλάδα, αρχίζει μετά το 1870. Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, την δεκαετία 1871-1880 συνολικά 2.270.000 μετανάστες έφυγαν από την Ευρώπη για την Αμερική και μόνο 210 Έλληνες μεταξύ αυτών. Την επόμενη δεκαετία 1881-1890 στους συνολικά 4.730.000 μετανάστες από την Ευρώπη μόνο 2.300 ήταν Έλληνες. Την επόμενη δεκαετία 1891-1900 έφτασαν στην Αμερική 16.000 Έλληνες. Την δεκαετία 1901-1910 έφυγαν 167.500, ενώ την δεκαετία 1911-1920 184.000 Ο συνολικός πληθυσμός των Ελλήνων στις ΗΠΑ κατά το 1920 έφτασε τους 370.000
Ο λόγος αυτής της μαζικής μετανάστευσης ήταν οι σταφιδικές κρίσεις που ξέσπασαν στον ελλαδικό χώρο το 19ο αιώνα. Με τον όρο αυτό εννοούν την δυσκολία πώλησης της σταφίδας στο εξωτερικό, πράγμα που κλόνιζε τις τοπικές κοινωνίες. Οι συνέπειες αυτού του γεγονότος υπήρξαν καταστροφικές για τη χώρα. Έτσι ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων εκείνη την εποχή κατέφυγε στην Αμερική με την ελπίδα πως θα βρουν δουλειά και ζωή καλύτερη από την προηγούμενη. Η Αμερική εκείνη την περίοδο βίωνε μια χωρίς προηγούμενο οικονομική ανάπτυξη, που τράβηξε τους φτωχούς Έλληνες γεωργούς και κτηνοτρόφους.

Οι πρώτες οικογένειες Ελλήνων αντιμετωπίστηκαν με εχθρικό τρόπο από τους Αμερικάνους. Τους θεωρούσαν, τους πιο ανεπιθύμητους μετανάστες. Το κατακάθι της Ευρώπης. Δεν τους θεωρούσαν καν λευκούς, αλλά μιγάδες. Οι Εργοδότες τούς έβαζαν να κάνουν τις πιο επικίνδυνες δουλειές και τους πλήρωναν με τα μικρότερα μεροκάματα. Χωρίς να το θέλουν, οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες, με τη διαφορετικότητά τους, έγιναν θύματα των ρατσιστών. Η λέξη «Έλληνας» εκστομιζόταν εναντίον τους ως βρισιά και συνήθιζαν να τους αποκαλούν “dirty Greeks”. Πολλοί αναγκάστηκαν να κόψουν τα επίθετά τους και να αλλάξουν τα μικρά τους ονόματα. Οι πρώτοι αυτοί μετανάστες έβλεπαν, να λεηλατούνται και να καταστρέφονται τα καταστήματά τους.

Οι συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, στα μεταναστευτικά υπερωκεάνια, ιδιαίτερα εκείνα της πρώτης περιόδου (1907-1937), οι μετανάστες θεωρούνταν «φορτίο». Λίγοι κατάφερναν να πάρουν την πολυπόθητη άδεια μετανάστευσης για την Αμερική, τόπο απαγορευμένο για παράδειγμα σε όσους υπέφεραν από τραχώματα (διαδεδομένη νόσο την εποχή εκείνη). Όσοι τα κατάφερναν, πριν την επιβίβαση στο πλοίο, υποβάλλονταν σε ξεψείριασμα και εμβολιασμό.

Οι μετανάστες «πακετάρονταν» κυριολεκτικά στους χώρους κάτω από το κυρίως κατάστρωμα σε απελπιστικά στενούς χώρους. Από την πρώτη κιόλας ημέρα, η πολυκοσμία, οι αναθυμιάσεις των εμετών, η απόπνοια των σωμάτων των επιβατών και η έλλειψη στοιχειώδους καθαριότητας έκαναν την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Ο νόμος προέβλεπε καθημερινή ιατρική επίσκεψη στη διάρκεια του ταξιδιού. Έπρεπε να μπαίνουν στη γραμμή και να περάσουν από τους γιατρούς του πλοίου. Καθώς το πλοίο αγκυροβολούσε εκεί, το περικύκλωνε ένας στολίσκος από μικρά πλοία. Οι άνδρες της υπηρεσίας Αλλοδαπών και της Δημόσιας Υγείας, ανέβαιναν στο πλοίο και περνούσαν στους χώρους όπου βρίσκονταν οι επιβάτες της τρίτης θέσεως για το πιο χρονοβόρο μέρος της δουλειάς τους, προκειμένου να εξετάσουν κάθε επιβάτη. παραφορτωμένοι κατευθύνονταν στις βάρκες της Υπηρεσίας Αλλοδαπών που τους περίμεναν για να τους μεταφέρουν στο περίφημο Ellis Island, γνωστό στους Έλληνες μετανάστες ως «Καστιγγάρι». Εκεί μέσα στις πολύβουες στοές του γραφείου απογραφής, οι μετανάστες υποβάλλονταν στην τελική δοκιμασία. Οι περισσότεροι περνούσαν τον έλεγχο και ξεχνούσαν τις ταλαιπωρίες του ταξιδιού. Όμως κάθε άρρωστος υποχρεωνόταν να γυρίσει στο πλοίο και παραδινόταν στην ατμοπλοϊκή εταιρία για επαναπατρισμό.

Το 1921 ψηφίστηκε νόμος στις ΗΠΑ που περιόριζε την είσοδο μεταναστών σε συγκεκριμένες αναλογίες για κάθε χώρα, δίνοντας στην Ελλάδα αριθμό 4.890 ετησίως. Ο νόμος ίσχυσε 3 χρόνια στα οποία έφτασαν στις ΗΠΑ 41.000 Έλληνες. Ο νόμος το 1924 άλλαξε προς το χειρότερο επιτρέποντας μόνο 100 Ελληνες ετησίως. Έτσι την πενταετία 1925-1930 ήλθαν 730 αλλά και άλλοι 7.000 ως σύζυγοι και ανήλικα τέκνα. Ο νόμος αυτός άλλαξε γρήγορα και την δεκαετία 1930-1939 ήλθαν 3.000 και άλλοι 6.000 ως σύζυγοι και άγαμα τέκνα. Κατά την διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου δεν υπήρξε μετανάστευση. Μετά το τέλος αυτού, την διετία 1947-1949 έφτασαν 4.000.

Ένα νέο μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα έχει ξεκινήσει προς την Αμερική, αυτή την περίοδο, το τρίτο ιστορικά κατά σειρά στην ιστορία του σύγχρονου νεότερου Ελληνισμού. Ένα νέο αυτή την φορά επίσης αρκετά μεγάλο κύμα Ελλήνων μεταναστών που έρχονται κυνηγώντας το όνειρο. Αναζητώντας την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή και ένα καλύτερο μέλλον. Το κύμα εξόδου δε την τελευταία τριετία των μνημονίων, της ύφεσης και της ανεργίας κορυφώθηκε και μπορεί πλέον να συγκριθεί με τη μεγάλη μετανάστευση της δεκαετίας του ’60. Όμως, η μεγάλη και κρίσιμη διαφορά είναι ότι σήμερα δεν έχουμε να κάνουμε πλέον με ανειδίκευτους εργάτες, αλλά με ανθρώπους ανώτατης μόρφωσης, που διαθέτουν πτυχία, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και πτυχία ξένων γλωσσών. Αποκαλυπτικά και προς απόλυτη επιβεβαίωση όλων των παραπάνω είναι και τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας, από την οποία προκύπτει ότι εννιά στους δέκα 10 Ελληνες δηλώνουν πρόθυμοι να μεταναστεύσουν σε άλλη χώρα του εξωτερικού, αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο για εκείνους και τα παιδιά τους.

Πριν από σχεδόν έναν χρόνο το πρωτοσέλιδο της γαλλικής εφημερίδας Le Monde έγραφε: Οι νέοι στην Ελλάδα επιλέγουν τη μετανάστευση. Σήμερα, η ίδια η πραγματικότητα το επιβεβαιώνει. Η Αμερική φαντάζει στα μάτια των Ελλήνων σήμερα ως μια χώρα ανοιχτών ευκαιριών…. μια κοινωνία που λειτουργεί αξιοκρατικά χωρίς διακρίσεις και τους δίνει την δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τα όνειρα τους…


Το κείμενο επιμελήθηκαν οι μαθητές 
Μάγδα Κατίκα,
Φραγκογιαννάκη Άννα 
και Παναγιώτης Βαλεντής 
της Γ΄ Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων Ι. Τσιαμούλη.

*****************

Απόδημος Ελληνισμός – Μια ιστορική αναδρομή
Elliniki Gnomi, 27 Dec 2014

Γράφει για την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ο Βασίλειος Κ. Μηλίτσης*.

Οι Έλληνες, στη μακραίωνη ιστορία τους, μετακινούνταν από τόπο σε τόπο είτε πιεζόμενοι από δυσχερείς πολιτικές καταστάσεις είτε για ν’ αναζητήσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας. Τα πολιτικά γεγονότα και οι οικονομικές συγκυρίες δημιουργούσαν κύματα μετανάστευσης συχνά προς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Οι μετακινήσεις αυτές των Ελλήνων τους κατέστησαν θαλασσοκράτορες της αρχαιότητας με μόνους ανταγωνιστές τους Φοίνικες. Αντίθετα με τους Φοίνικες, οι Έλληνες ήταν εξωστρεφής λαός και ερχόμενοι σε επαφή με άλλους λαούς, μετέφεραν μαζί τους τον ελληνικό τρόπο ζωής και μπόλιαζαν σ’ αυτούς τον ελληνικό πολιτισμό.

Κατά την αρχαιότητα υπήρξαν δυο μεταναστευτικά ρεύματα: Το ένα ρεύμα, γνωστό στην ιστορία σαν πρώτος ελληνικός αποικισμός εμφανίστηκε μετά το 1100 π.Χ. μετά την κάθοδο των Δωριέων. Οι Δωριείς, ελληνικό φύλλο, κατεβαίνοντας νοτιότερα κατέστρεψαν τον ελληνικό – μυκηναϊκό πολιτισμό, αναγκάζοντας πολλούς από τους προκατόχους τους, Αχαιούς – Μυκηναίους να μεταναστεύσουν στα νησιά του Αιγαίου και στα παράλια της Μικράς Ασίας, όπου κράτησαν ζωντανές τις παραδόσεις τους. Το άλλο ρεύμα, ο δεύτερος ελληνικός αποικισμός, άρχισε ίσως από τον 9ο ή 8ο αιώνα και τερματίστηκε το 6ο αιώνα. Η μετακίνηση αυτή ήταν πιο συστηματική από την πρώτη και είχε πολύ μεγαλύτερη έκταση. Τα αίτια αυτής της μετανάστευσης ήταν πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά. Όπου μετακινούνταν οι Έλληνες, ίδρυαν αποικία, η οποία είχε στενούς δεσμούς με τη ιδρύτρια πόλη, που ονομαζόταν μητρόπολη.

Βλέπομε λοιπόν τους Έλληνες να ξαπλώνονται με τον τρόπο αυτό από το Αιγαίο μέχρι τις εσχατιές του Εύξεινου Πόντου, καθώς επίσης μέχρι την Ιταλία, Βόρεια Αφρική και Ιβηρική χερσόνησο. Η σημερινή, για παράδειγμα, Μασσαλία ιδρύθηκε από τους Φωκαείς το 600 π.Χ.

Στη Σικελία και τη Νότια Ιταλία οι ελληνικές αποικίες ήταν τόσο πολλές που οι περιοχές αυτές αποκαλούνταν Μεγάλη Ελλάς. Πρώτα οι Ετρούσκοι και κατόπιν οι Λατίνοι δανείστηκαν πολλά στοιχεία από τους Έλληνες των περιοχών αυτών και κυρίως το αλφάβητο (το οποίο κατά τον 7ο αιώνα οι Έλληνες το είχαν πάρει από τους Φοίνικες και το προσάρμοσαν στη γλώσσα τους). Στις περιοχές της Κάτω Ιταλίας είχε ιδρύσει αποικίες μια ομάδα Ελλήνων προερχομένων από την περιοχή απέναντι της Ερέτριας (Τανάγρα), οι οποίοι ονομάζονταν Γραικοί. Από το όνομα αυτό προήλθε η λατινική ονομασία Graecia, από όπου προέρχονται οι σημερινές ονομασίες Grece, Greece, Giechenland κλπ. (Σημ. κατά τον Αριστοτέλη οι Γραικοί ήσαν οι αρχαιότατοι Έλληνες που κατοικούσαν στην περιοχή Δωδώνης – Αχελώου. Κατά τον Ησίοδο γενάρχης τους ήταν ο Γραικός, γιος του Δία και της Πανδώρας).

Μια τρίτη φάση εξάπλωσης των Ελλήνων γίνεται κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα, με τις εκστρατείες του Μ. Αλεξάνδρου, οι οποίες ομολογουμένως έχουν κατακτητικό χαρακτήρα, τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των οποίων, όμως, έχουν ευεργετικό χαρακτήρα στους άλλους λαούς. Το τεράστιο κράτος του Αλεξάνδρου περιλαμβάνει μια πανσπερμία λαών και καταλαμβάνει μια έκταση από την Ελλάδα μέχρι τις εσχατιές της Περσίας, μέχρι την Αίγυπτο και τη Βόρεια Αφρική. Στους λαούς αυτούς μεταδίδεται ο ελληνικός πολιτισμός και η ελληνική γλώσσα, η οποία γίνεται η «διεθνής» γλώσσα της εποχής αυτής. Το κέντρο του ελληνικού πολιτισμού μεταφέρεται από την Αθήνα στην Αλεξάνδρεια και εγκαινιάζεται μια καινούργια λαμπρή εποχή του ελληνισμού, η αλεξανδρινή. Εκτός από τα γράμματα, αναπτύσσονται και οι επιστήμες, όπως τα μαθηματικά, αστρονομία και γεωγραφία. Μεταφράζεται η Παλαιά Διαθήκη στα ελληνικά για να εξυπηρετηθούν οι Ιουδαίοι της διασποράς, που μιλάνε μόνο ελληνικά. Πολλοί ξένοι μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα και κατά την εκμάθησή της οι δάσκαλοι της εποχής χρησιμοποιούν τους τόνους και τα πνεύματα προς διευκόλυνση των διδασκομένων. Μ’ αυτόν τον τρόπο το πολυτονικό σύστημα της ελληνικής γραφής, περιττό για τους Έλληνες, μας έμεινε «αμανάτι» από την αλεξανδρινή εποχή. Ο Πτολεμαίος και ο Ίππαρχος θεμελιώνουν αστρονομικά συστήματα και ο Ερατοσθένης μετράει πρώτος την περιφέρεια της γης. Ο Ηρόφιλος ήταν ο πρώτος που ανακάλυψε την κυκλοφορία του αίματος. Το μεγαλύτερο, όμως, επίτευγμα του τότε αποδήμου ελληνισμού ήταν η ίδρυση της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, η οποία κάηκε από τους Άραβες τον 7ο αιώνα μ.Χ. Σύμφωνα με τον αείμνηστο αστροφυσικό Carl Sagan, αν διασώζονταν τα χειρόγραφα της βιβλιοθήκης, ο σημερινός άνθρωπος θα είχε ήδη κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος του ηλιακού μας συστήματος. Τόση γνώση και σοφία περιείχε η βιβλιοθήκη αυτή!

Μετά το 146 π.Χ. οι Έλληνες χάνουν την κρατική τους οντότητα με την υποδούλωσή τους στους Ρωμαίους. Οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο, όπου υπάρχουν πολυάριθμοι διασπαρμένοι Έλληνες, δημιουργώντας τις Ρωμαϊκές επαρχίες, τις οποίες ανηλεώς εκμεταλλεύονται. Οι υπόδουλοι, όμως, Έλληνες κατακτούν με τον ανώτερό τους πολιτισμό τους τραχείς και άξεστους Ρωμαίους. Μεγάλη διάδοση έχει η ελληνική γλώσσα και στα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. κάθε Ρωμαίος που ήθελε να θεωρείται μορφωμένος έπρεπε να ξέρει ελληνικά (Σημ. Μ. Cary, Ρωμαϊκή Ιστορία, Α τόμος, σελ. 395).

Η επαφή των Ρωμαίων με τον Ελληνισμό συνέβαλε αποφασιστικά στην καλλιέργεια της λατινικής γλώσσας και στην ανάπτυξη της λογοτεχνίας των Ρωμαίων. Βασικά οι Ρωμαίοι σοφοί μιμούνται τους αρχαίους Έλληνες. Εκεί που πρωτοτυπούν οι Ρωμαίοι είναι η συγκρότηση και κωδικοποίηση των νόμων, το γνωστό Ρωμαϊκό Δίκαιο. Οι Έλληνες, λοιπόν, μπορεί να έχασαν την ελευθερία τους, οι ρίζες τους, όμως, ο τρόπος ζωής τους και η μεγάλη πνευματική και πολιτιστική παράδοσή τους δεν αγγίχτηκαν από την ρωμαϊκή κυριαρχία.

Μετά τη διαίρεση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 395 μ. Χ. από τον Μέγα Θεοδόσιο στο ανατολικό και δυτικό κράτος, το πρώτο σταδιακά εξελληνίζεται και φέρεται στην ιστορία με το όνομα Βυζαντινή Αυτοκρατορία. (Σημ. η ονομασία «βυζαντινός» αποτελεί νεολογισμό των ιστορικών του 16ου αιώνα, επειδή ο Μ. Κωνσταντίνος έκτισε την Κωνσταντινούπολη στη θέση του Βυζαντίου, αποικίας των Μεγαρέων. Οι «βυζαντινοί» ουδέποτε αποκαλούνταν με το όνομα αυτό. Λέγονταν Ρωμαίοι, από όπου προήλθε το δικό μας «Ρωμιός»). Το δυτικό ρωμαϊκό κράτος πέφτει εύκολη βορά στους βαρβάρους και διαλύεται με επακόλουθο τα ζοφερά χρόνια του μεσαίωνα. Το Βυζάντιο συνεχίζει τη λαμπρή πορεία του Ελληνισμού για χίλια χρόνια, μέχρι το 1453 που υποκύπτει στους Οθωμανούς.
Στην χιλιόχρονη ιστορία του, ο βυζαντινός ελληνισμός δεν ήκμασε μόνο μέσα στα όρια του Βυζαντίου, αλλά και εκτός αυτών. Πολλοί Έλληνες σοφοί επηρέασαν τους Πέρσες και τους Άραβες, οι οποίοι μετέφρασαν και μελέτησαν τους κλασικούς. Ο Λέων ο Φιλόσοφος ή Μαθηματικός είχε τέτοια φήμη ώστε, κατά τη βασιλείου του Θεόφιλου (829-842), τον κάλεσε στη Βαγδάτη ο χαλίφης Μαμούν να διδάξει μαθηματικά.
Το 864 οι δυο Θεσσαλονικείς αδελφοί, Κύριλλος και Μεθόδιος, ξεκίνησαν το ιεραποστολικό τους έργο του εκχριστιανισμού των Σλάβων της Μοραβίας εφοδιασμένοι με σλαβικές μεταφράσεις λειτουργικών κειμένων σε ένα νέο αλφάβητο, το γλαγολικό ή κυριλλικό, το οποίο απετέλεσε τη βάση για τη γραφή όλων των σλαβικών γλωσσών. Η αποστολή τους είχε πλήρη επιτυχία. Τα δυο αδέλφια έκτοτε συνέχισαν το έργο τους στην Κεντρική Ευρώπη. Ο Κύριλλος πέθανε το 869 στη Ρώμη, ενώ ο Μεθόδιος στη Μοραβία (σημερινή Τσεχία) το 884. Κάθε χρόνο το μήνα Μάιο οι Έλληνες της Γερμανίας τιμούν τη μνήμη των δύο Ελλήνων Αγίων κάνοντας προσκύνημα στο μεσαιωνικό ναό του Αγίου Βίτου της πόλης Ellwangen του ομοσπονδιακού κρατιδίου της Βάδης Βυρτεμβέργης.
Μια μοναδική μεταλαμπάδευση των ελληνικών γραμμάτων και του ελληνικού τρόπου ζωής στη Δύση ήταν το 972, όταν η Θεοφανώ, εξαδέλφη του Ιωάννη Τσιμισχή, αυτοκράτορα του Βυζαντίου, παντρεύτηκε τον Όθωνα Β΄, αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους. Έκτοτε αρχίζει στη Δύση η αργή και επίπονη πορεία προς την Αναγέννηση που συντελείται το 15ο αιώνα.
Το 1453 η Κωνσταντινούπολη, μετά από χιλιόχρονη ιστορία, υποκύπτει στον οθωμανικό ζυγό, ο οποίος απειλεί την ίδια την ύπαρξη του ελληνικού έθνους. Πριν την τελική πτώση του Βυζαντίου γίνεται απόπειρα συμφιλίωσης της Ρωμαιοκαθολικής με την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησίας με τον όρο η πρώτη να βοηθήσει το Βυζάντιο εναντίον των Οθωμανών. Στις συνόδους της Φερράρας και Φλωρεντίας, που συγκαλούνται (1438-45) για το σκοπό αυτό, παίρνει μέρος ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος του Μυστρά, Γεώργιος Πλήθων ή Γεμιστός.
Οι λόγιοι και οι καλλιτέχνες που κατοικούσαν ως τότε στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας ή στο Μυστρά, το τελευταίο βυζαντινό προπύργιο, αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Δύση. Πρώτος προορισμός τους ήταν η Ιταλική χερσόνησος, όπου στα χρόνια εκείνα παρατηρούταν ιδιαίτερη άνθηση των γραμμάτων και των τεχνών: ήταν η περίοδος της ιταλικής Αναγέννησης. Οι λόγιοι που κατέφυγαν στο εξωτερικό μετέφεραν στη Δύση τις γνώσεις τους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των κλασικών σπουδών και τη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων. Πολλοί απ’ αυτούς δίδαξαν σε πανεπιστήμια της Δύσης, όπου και διέδωσαν τα ελληνικά γράμματα.
Από τους λογίους και τους ανθρώπους του πνεύματος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κάποιοι, όπως ο Χρυσολωράς, ο Χαλκοκονδύλης, ο Αργυρόπουλος ο Λάσκαρης δίδαξαν σε πανεπιστήμια, ενώ άλλοι όπως ο Βησσαρίων, ένας από τους πλέον μορφωμένους λογίους της εποχής, μετέδωσε τη γνώση της ελληνικής γλώσσας στην Ιταλία με τη σύσταση προσωπικής βιβλιοθήκης, που περιείχε μεγάλη συλλογή κλασικών χειρογράφων, καθώς με τη συγγραφή πολλών έργων και την προστασία που παρείχε σε πολλούς λογίους.
Μαζί τους μετέφεραν χειρόγραφα της κλασικής και της βυζαντινής παράδοσης, με τα οποία εμπλούτισαν τις βιβλιοθήκες και τις σπουδές στις χώρες υποδοχής. Όλοι όμως με το δικό τους τρόπο επεδίωξαν να κινητοποιήσουν ηγεμόνες της Δύσης σ’ έναν αγώνα κατά των Οθωμανών για την ανάκτηση των χαμένων εδαφών του Βυζαντίου. Η πνευματική παραγωγή των αποδήμων Ελλήνων στη Δύση παρουσίασε ιδιαίτερη άνθηση τόσο στην παραγωγή χειρογράφων όσο και στην τυπογραφία, με την οικονομική βοήθεια εμπόρων και παλιών αριστοκρατών ήδη από το 15ο αιώνα.
Λόγιοι της παλιάς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κατέφυγαν επίσης σε πανεπιστήμια και πόλεις της Ισπανίας, όπως το Bαγιαδολίδ, τη Σαραγόσα, τη Σαλαμάνκα, οι οποίες το 16ο αιώνα γνώρισαν ιδιαίτερη πνευματική άνθηση. Στην Aγγλία, την Ολλανδία, τη Γαλλία έφταναν από το 15ο αιώνα λόγιοι, αλλά και ιερωμένοι, προκειμένου να διδάξουν και να γνωρίσουν τον πνευματικό κόσμο της Δύσης. Την εποχή εκείνη ωστόσο δεν είχαν ακόμα σχηματιστεί οι πολυάνθρωπες παροικίες Ελλήνων, που άνθισαν οικονομικά το 18ο αιώνα, και οι λόγιοι και οι ιερωμένοι ήταν οι μόνοι ελληνόφωνοι στη δυτική Ευρώπη.
Στη Ρωσία τώρα, η ανεψιά του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου, και κόρη του Θωμά Παλαιολόγου, Ζωή ή Σοφία Παλαιολογίνα το 1455 παντρεύεται τον πρίγκιπα Ιβάν Γ΄της Ρωσίας, παππού του Ιβάν Δ΄ του Τρομερού, και εισάγει τον βυζαντινό τρόπο ζωής και πολιτισμό στη ρωσική αυλή. Παίρνει τον τίτλο Μεγάλη Δούκισσα της Μόσχας. Κάλεσε Ιταλούς αρχιτέκτονες να κτίσουν ναούς και τα τείχη του Κρεμλίνου, όπως υπάρχουν και σήμερα. Έβαλε επίσης να ανοικοδομήσουν το πολυεδρικό ανάκτορο ,το οποίο και σήμερα υποδέχεται τους ξένους ηγέτες, που επισκέπτονται τη Μόσχα. Αναμφίβολα με την παρουσία της στη Μόσχα σφράγισε τη μεσαιωνική πολιτική και πολιτιστική ιστορία της Ρωσίας, γεγονός που αναγνώριζαν και αναγνωρίζουν και σήμερα οι Ρώσοι.

(Ο Ιησούς ευλογεί τη Ζωή Σοφία Παλαιολογίνα
και τη συνοδεία της κατά την αναχώρησή τους από την Ιταλία.
Εικόνα από λάβαρο της εποχής της πόλης Ούρμπινο της Ιταλίας.
Στο άκρο αριστερό τμήμα της εικόνας διακρίνονται
ο καρδινάλιος Βησσαρίων και η Ζωή Σοφία Παλαιολογίνα.)
Εκτός από τους λογίους και άρχοντες,
άλλες ομάδες που μετανάστευσαν εκτός των εδαφών
του πρώην Βυζαντίου ήταν έμποροι
και οικονομικοί παράγοντες, πρόσφυγες.
Έμποροι

Στην εμπορική κίνηση ανάμεσα στην κεντρική Eυρώπη και την Οθωμανική Αυτοκρατορία από τα τέλη του 17ου και όλο το 18ο αιώνα, συμμετείχαν έμποροι της Μακεδονίας και της βόρειας Βαλκανικής. Οι έμποροι αυτοί με τη χρήση υποζυγίων και έχοντας ως οδηγούς νομάδες, οι οποίοι κατάγονταν από τους ορεινούς όγκους της Μακεδονίας και της Ηπείρου, ακολουθούσαν τα περάσματα των βουνών και τους φυσικούς δρόμους των ποταμών για να φτάσουν ως το Δούναβη και από εκεί στις χώρες της Αψβουργικής Μοναρχίας και των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών. Καθώς η διαδρομή ήταν πολυήμερη και δύσκολη μέσα από δύσβατα μονοπάτια και με ληστές να παραμονεύουν, το ταξίδι γινόταν με τη βοήθεια πολλών ζώων, τη συμμετοχή αρκετών εμπόρων και με συνοδεία ένοπλων ανδρών. Τα καραβάνια αυτά, μετά από ημέρες ταξιδιού, έφταναν στα σύνορα, όπου για να περάσουν στην Αψβουργική Μοναρχία έπρεπε να περάσουν από τον υγειονομικό σταθμό, το λαζαρέτο (λοιμοκαθαρτήριο). Οι έμποροι της Βαλκανικής δρούσαν είτε ως μεσάζοντες και αντιπρόσωποι ξένων εμπόρων είτε οργάνωναν με τη βοήθεια συγγενών και συνεργατών εμπορικά δίκτυα σε διάφορες πόλεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της χώρας συναλλαγής.
Τα ταξίδια τους γίνονταν συχνά, αλλά οι οικογένειές τους έμεναν αρχικά στην πατρίδα, όπου και επένδυαν τα περισσότερα κέρδη τους. (Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο)

Πρόσφυγες

Τους Γενουάτες, Βενετούς και Ιωαννίτες ιππότες, που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κτήσεις τους στη νότια Βαλκανική και τα νησιά του Αιγαίου υπό την πίεση των Οθωμανών, ήδη από το 15ο αιώνα, ακολούθησαν ντόπιοι πληθυσμοί, οι οποίοι θεώρησαν ασφαλέστερη τη μετανάστευσή τους σε νέους τόπους. Συνήθως οι μετακινήσεις των πληθυσμών ήταν οργανωμένες και γίνονταν κατόπιν διαπραγματεύσεων τόσο με τους Οθωμανούς, οι οποίοι τους εγγυόνταν την ελεύθερη μετακίνηση, όσο και με τους ως τότε κυριάρχους για την εξασφάλιση νέου τόπου εγκατάστασης. Τακτική των Οθωμανών ήταν να επιτρέπουν στους αντιπάλους τους, αλλά και σε όσους από τους ντόπιους ήθελαν, να αποχωρούν ανενόχλητοι, εφόσον παραδίνονταν. Έτσι, τους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου το 1522 ακολούθησαν στη νέα τους εγκατάσταση στη Μάλτα και κάτοικοι του νησιού. Πολλοί Κρητικοί μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Οθωμανούς το 1669 προτίμησαν να καταφύγουν στα Επτάνησα, που ήταν υπό βενετική κυριαρχία, και την πόλη της Βενετίας. Κατά τον ίδιο τρόπο πληθυσμοί της Μάνης εγκαταστάθηκαν το 17ο αιώνα στην Κορσική, κάτοικοι των παραλίων της Πελοποννήσου, του Ναυπλίου και της Μονεμβασιάς στην Ιστρία και τη Δαλματία. Άλλοι πάλι κατέφυγαν στο Λιβόρνο, την Tοσκάνη και τη Νεάπολη. Στον τόπο εγκατάστασης προσπαθούσαν ν’ αποσπάσουν συγκεκριμένα προνόμια και ν’ αναγνωριστούν ως κοινότητα Ελλήνων για να μπορέσουν ν’ αντιμετωπίσουν την εχθρότητα και τον ανταγωνισμό των ντόπιων και τις προσηλυτιστικές προσπάθειες της καθολικής εκκλησίας. (Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο).
Άλλες ομάδες που πήραν το δρόμο της αποδημίας ήταν καλλιτέχνες και φοιτητές. Πολλοί απ’ αυτούς ακολούθησαν την πορεία του λογίου διαμορφώνοντας το ρεύμα του νεοελληνικού Διαφωτισμού.
Γνωστοί ζωγράφοι της Κρήτης κινήθηκαν προς την Ιταλική χερσόνησο για να συνεχίσουν τις σπουδές τους και κάποιοι απ’ αυτούς παρέμειναν στο εξωτερικό. Γνωστό είναι το παράδειγμα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, ο οποίος, αφού πέρασε από την Ιταλία κατέληξε στην Ισπανία, και θεωρείται από τους σπουδαιότερους διαχρονικούς ζωγράφους, γνωστός ως El Greco.
Μια άλλη χαρακτηριστική περίπτωση είναι ενός Έλληνα, ο οποίος στην υπηρεσία του ισπανικού ναυτικού με το όνομα Juan de Fuca (το κανονικό του όνομα ήταν Απόστολος Βαλεριανός) εξερεύνησε το 1592 τους πορθμούς μεταξύ της συστάδας νήσων απέναντι από το Βανκούβερ του Καναδά, ο δε πορθμός μεταξύ της νήσου Βανκούβερ και των Ηνωμένων Πολιτειών φέρει το όνομά του. (Encyclopedia Britannica, σχετικό λήμμα).
Οι τόποι που αναζήτησαν οι παραπάνω για να ζήσουν μια καλύτερη ζωή ήταν, όπως ανέφερα, ήταν η Ιταλία, η Δυτική και Ανατολική Ευρώπη, η Ρωσία και αργότερα η Αίγυπτος, όπου, ιδρύοντας παροικίες, αδελφότητες και κοινότητες, με σκληρή δουλειά πρόκοψαν στο εμπόριο και τα γράμματα και αποτέλεσαν τη μαγιά για τον ξεσηκωμό των σκλαβωμένων από τους Οθωμανούς συμπατριωτών τους.
Οι παροικίες ήταν αρχικά χαλαρές μορφές οργάνωσης. Οι επιδιώξεις της παροικίας ήταν να διεκδικήσουν άδεια ανέγερσης εκκλησίας και να αναγνωριστούν επίσημα από τις αρχές ως κοινότητα, γεγονός που πολλές φορές συναντούσε δυσκολίες.
Αδελφότητες ονομάστηκαν οι οργανώσεις των παροίκων της Βενετίας και ως όρος χαρακτήριζε κυρίως παροικίες της Ιταλικής χερσονήσου. Αναγκαία προϋπόθεση για την ίδρυσή τους ήταν η έγκριση των αρχών, η οποία δε δινόταν ούτε άμεσα ούτε εύκολα. Η οργάνωση και λειτουργία των αδελφοτήτων βασιζόταν σε καταστατικά και αποσκοπούσε στην ανέγερση εκκλησίας, κοινωφελών ιδρυμάτων και σχολείων με στόχο πάντα τη διατήρηση της γλώσσας, της θρησκείας και των δεσμών με την πατρίδα. Η αδελφότητα διοικούνταν από διοικητικό συμβούλιο, που εξέλεγε η γενική συνέλευση, και προεδρείο. Ο αριθμός των μελών της αδελφότητας ήταν περιορισμένος. Aπό τις πρώτες ενέργειες της αδελφότητας ήταν η ανέγερση εκκλησίας και η μισθοδοσία ιερέα και δασκάλου για τα παιδιά των παροίκων. Οι αδελφότητες συσπείρωσαν πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και αποτέλεσαν σημαντικό κέντρο πνευματικής δράσης της ελληνικής διασποράς, καθώς έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι κοινότητες συγκροτούνταν με βάση το θρησκευτικό στοιχείο των μελών τους, το ορθόδοξο δόγμα. Συμμετείχαν σ’ αυτές ορθόδοξοι Βαλκάνιοι, δηλαδή μέλη τους ήταν Έλληνες, Σέρβοι, Βλάχοι, Βούλγαροι και ενδεχομένως Αρμένιοι. Στα τέλη του 18ου αιώνα και καθώς και στα Βαλκάνια αναπτύσσονταν εθνικιστικά κινήματα, το μόνο ενοποιητικό στοιχείο, το δόγμα, δεν επαρκούσε για να εγγυηθεί την ενότητα της κοινότητας. Έτσι παρατηρούνται, από τα μέσα ήδη του 18ου αιώνα, προσπάθειες διάσπασης και αυτονόμησης των Ελλήνων από τους Σέρβους και τους Βλάχους. Οι κοινότητες ωστόσο κατάφεραν με τον πλούτο των μελών τους ν’ αποκτήσουν δύναμη και περιουσία και ν’ αποτελέσουν πόλο έλξης και ανάδειξης των πνευματικών ανθρώπων του Ελληνισμού της διασποράς μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα. (Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο).
Η πνευματική άνθηση της δυτικής Ευρώπης του 15ου αιώνα προσέλκυε ανθρώπους του πνεύματος. Πολλοί νέοι φοίτησαν σε σχολές και πανεπιστήμια ευρωπαϊκών πόλεων και κατόπιν είτε εργάστηκαν στον ευρωπαϊκό χώρο είτε επέστρεψαν στην πατρίδα τους, όπου μετέφεραν τη νεότερη εκδοτική παραγωγή, ιδέες και φιλοσοφικά ή καλλιτεχνικά ρεύματα.. Οι ίδιοι, σαν διανοούμενοι, προσπάθησαν να διαδώσουν ιδέες για την Επανάσταση στον οθωμανικό χώρο και την απελευθέρωση των Ελλήνων από τους κυριάρχους τους. Από αυτούς προήλθαν τα πρώτα επαναστατικά κείμενα και οι τυπωμένες προκηρύξεις που καλούσαν τους Έλληνες σε επανάσταση.
Στο τέλος του 18ου αιώνα παρατηρείται μια αύξηση του παροικιακού ελληνισμού στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, όπως Βενετία, Τεργέστη, Άμστερνταμ, Παρίσι, Μασσαλία και αλλού. Οι παροικίες φτάνουν σε δεκάδες και σταδιοδρομούν χιλιάδες έμποροι, τεχνίτες και λόγιοι Έλληνες. Σημαντική είναι η παροικία της Βενετίας, όπου ακόμη το 1539 οι Έλληνες κτίζουν τον ορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου. Στη Βενετία επίσης με κληροδότημα του νομικού και εμπόρου Φλαγγίνη (1578-1648) ιδρύθηκε το ονομαστό Φλαγγινιανό Φροντιστήριο, όπου φοίτησαν και μορφώθηκαν πολλοί απόδημοι Έλληνες. Ίδρυσαν τυπογραφεία, όπου τυπώθηκαν εκατοντάδες ελληνικά βιβλία. Άλλες σημαντικές κοινότητες των Ελλήνων της διασποράς ιδρύθηκαν στο Λιβόρνο, στη Νάπολι και την Ανκόνα, όπου εκδίδουν εφημερίδες τυπώνοντας συγχρόνως έντυπα με επαναστατικό περιεχόμενο για τον ξεσηκωμό των ραγιάδων συμπατριωτών τους.
Ο δρόμος των καραβανιών, που μετέφεραν εμπορεύματα από την Ανατολή στην Ουγγαρία, Αυστρία και Γερμανία έφερε Έλληνες εμπόρους στις πόλεις των χωρών αυτών, όπου δημιουργήθηκαν πυρήνες ελληνικών παροικιών. Τέτοιες παροικίες άκμασαν στη Βιέννη και στην Τεργέστη. Στη Βιέννη δημοσιεύτηκαν τα έργα του Ρήγα Φερραίου και εκεί εκδόθηκε από το 1791 μέχρι το 1797 η πρώτη ελληνική εφημερίδα από τους αδερφούς Πούλιου, καταγόμενους από τη Στάτιστα.
Οι Έλληνες της Ευρώπης συνετέλεσαν επίσης στη δημιουργία φιλελληνικών κινημάτων και συλλόγων, που αποτελούταν από ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης και μόρφωσης και συγκέντρωναν χρήματα για την οικονομική ενίσχυση του ελληνικού αγώνα.
Ένα άλλο σημαντικό κέντρο του ελληνικού παροικιακού στοιχείου κατά το 19ο αιώνα υπήρξε η Οδησσός – λιμάνι της Μαύρης θάλασσας – όπου στις 14 Σεπτεμβρίου 1814 οι τρεις Έλληνες έμποροι, Ξάνθος, Σκουφάς και Τσακάλωφ συνέλαβαν την ιδέα της συγκρότησης της Φιλικής Εταιρείας και έβαλαν τις βάσεις για την έναρξη μιας επαναστατικής κίνησης στα Βαλκάνια.
Το 18ο αιώνα η παρουσία Ελλήνων εντοπίζεται και σε άλλες πόλεις της ρωσικής ενδοχώρας, ακόμη και στην Αγία Πετρούπολη, την πρωτεύουσα της τσαρικής Ρωσίας. Αρκετοί απ’ αυτούς ήταν στην υπηρεσία του τσάρου και της οικογένειάς του ως υπασπιστές και έμπιστοί τους ή ως κρατικοί αξιωματούχοι, όπως οι οικογένειες Υψηλάντη και Καποδίστρια. Το γεγονός ότι η ρωσική αυτοκρατορία ακολουθούσε το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα ήταν ένα ισχυρό κίνητρο, ώστε αρκετοί Έλληνες ορθόδοξοι να εγκατασταθούν στα εδάφη της. Η παραγωγή της χώρας σε γούνες, πολύτιμους λίθους, ξυλεία και πολλά άλλα εμπορεύματα έδινε τη δυνατότητα στους απόδημους Έλληνες για σημαντική εμπορική δραστηριότητα με αξιόλογα περιθώρια κέρδους.
Ένας άλλος τόπος ακμής των ξενιτεμένων Ελλήνων ήταν και η Αίγυπτος. Το Πατριαρχείο της Aλεξάνδρειας αποτελούσε κέντρο των ορθοδόξων της βόρειας Aφρικής και τους συνέδεε με την Κωνσταντινούπολη. Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα όμως, οι ορθόδοξοι της περιοχής ήταν Κόπτες και ελάχιστοι μεταξύ τους ήταν Έλληνες. Με την άνοδο του Μωχάμετ Άλι στην εξουσία της Aιγύπτου το 1811 άρχισαν να προσέρχονται έλληνες έμποροι από διάφορες περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του εξωτερικού, καθώς είχαν δημιουργηθεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του εμπορίου. Ο ίδιος ο Μωχάμετ Άλι έδειξε θρησκευτική ανοχή και δημιούργησε το κατάλληλο κλίμα για την οικονομική ανάπτυξη των Eλλήνων. Οι Έλληνες συγκεντρώθηκαν στην Αλεξάνδρεια, ενώ μέχρι το 18ο αιώνα κατοικούσαν κυρίως στο Κάιρο. Μετά την εκστρατεία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο το 1825-1827, που σκοπό είχε την καταστολή της Επανάστασης, πολλοί Έλληνες, με την αποχώρηση των αιγυπτιακών στρατευμάτων, μεταφέρθηκαν ως αιχμάλωτοι στην Aίγυπτο. Αρκετοί απ’ αυτούς, ακόμα και μετά την απελευθέρωσή τους, παρέμειναν στη χώρα. Το 1843 ιδρύθηκε η Eλληνική Κοινότητα της Aλεξάνδρειας, η οποία επέδειξε έντονη δράση στον πολιτιστικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό τομέα.
Συνάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι οι απόδημοι Έλληνες δεν έμειναν αναπαυμένοι στα πλούτη τους αλλά διατηρούσαν πάντα άσβεστη τη φλόγα της λευτεριάς των σκλαβωμένων αδερφών τους. Χρησιμοποιώντας τη μόρφωσή τους και την οικονομική τους ευμάρεια έκαναν τα πάντα για την αφύπνιση των συμπατριωτών τους. Θυσίασαν όχι μόνο πνευματικούς κόπους αλλά και τεράστια χρηματικά ποσά για να χρηματοδοτήσουν τον αγώνα.
(Δυστυχώς σήμερα που η πολύπαθη πατρίδα μας υφίσταται τα πάνδεινα με την οικονομική κρίση, οι κροίσοι έλληνες δεν ευαισθητοποιούνται να βοηθήσουν την Ελλάδα και προτιμούν τα φυλάσσουν τεράστια ποσά στο εξωτερικό και να ιδρύουν τις επιλεγόμενες off-shore εταιρίες για να μην πληρώνουν φόρους!)
Αυτοί που συνέβαλαν αποφασιστικά στον ξεσηκωμό του έθνους μας είναι οι μεγάλες μορφές, όπως Ρήγας, ο Κοραής, ο Βούλγαρης, ο Μοισιόδακας. Ο Ρήγας με έργα πολιτικού και επαναστατικού περιεχομένου και ο Κοραής με εκδόσεις κλασικών έργων και με διαφωτιστικές παραινέσεις που πολεμούσαν τη δεισιδαιμονία τη διχόνοια και τυραννία, μόρφωσαν και εμψύχωσαν τον υπόδουλο ελληνισμό προετοιμάζοντας τον ξεσηκωμό του.
Ο Βούλγαρης φέρνει στους υπόδουλους Έλληνες τις ιδέες του Διαφωτισμού, ενώ o Μοισιόδακας υπερασπίζεται με πάθος τη λαϊκή γλώσσα, σαν το πιο κατάλληλο όργανο μόρφωσης των Ελλήνων.
Η ιστορία της ελληνικής διασποράς σχετίζεται άμεσα με την ιστορία της μητροπολιτικής Ελλάδας. Οι πλούσιοι Έλληνες έμποροι που εγκαταστάθηκαν κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα στην Αυστρία, Ουγγαρία, στο Βουκουρέστι της Ρουμανία, στην Οδησσό της Ρωσίας στη Βενετία, στο Κάιρο και αργότερα στη Μασσαλία, Λονδίνο και Άμστερνταμ συνεισέφεραν τα μέγιστα στην πνευματική αναγέννηση του ελληνισμού της μητρόπολης και στην ελευθερία του έθνους.
Το 19ο αιώνα η ελεύθερη Ελλάδα ήταν μια χώρα υπανάπτυκτη, γι’ αυτό το λόγο πληθώρα Ελλήνων έπαιρνε το δρόμο της ξενιτιάς για μια καλύτερη τύχη. Τι τραγούδια και ποιήματα δεν έχουν γραφεί για τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι Έλληνες στα ξένα! Κατά την περίοδο αυτή ένα μεγάλο ποσοστό μεταναστών που είχε κατακλύσει την Ευρώπη ήταν φοιτητές. Έτσι μια φτωχή χώρα σαν την Ελλάδα παρήγε εγκεφάλους, οι οποίοι μη βρίσκοντας απασχόληση στη χώρα τους σπούδαζαν στο εξωτερικό, όπου έμεναν μετά και στελέχωναν την εκεί κοινωνία. Μια φτωχή, λοιπόν, και υπανάπτυκτη χώρα ήταν ο κύριος εξαγωγέας πνευματικών στελεχών στην Ευρώπη και αλλού. Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας από τους Τούρκους, σαν Έλληνες της διασποράς πρέπει να θεωρηθούν και εκείνοι που κατοικούσαν στις αλύτρωτες περιοχές της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπως η Μακεδονία, η Μ. Ασία και ο Πόντος. Η Σμύρνη μόνο αριθμούσε 250.000 ελληνισμό, για να μην αναφέρουμε τους ΄Ελληνες της Κωνσταντινουπόλεως, του Καΐρου, της Αλεξάνδρειας και άλλων πόλεων. Ο ελληνισμός αυτός έσφυζε από οικονομική ευμάρεια και πνευματική ανάπτυξη. Πολλοί Έλληνες επιχειρηματίες είχαν επίσης δραστηριότητες μέχρι τη μακρινή Ινδία, όπως ήταν οι ονομαστοί Ράλληδες από τη Χίο.
Το 1897, μετά τον καταστροφή της Ελλάδας στον πόλεμο με την Τουρκία, η κατάσταση στη χώρα χειροτέρευσε αν και προσαρτήθηκε η Θεσσαλία. Παρουσιάζεται, λοιπόν, μεγάλος όγκος μεταναστών που προέρχονται κυρίως από τον αγροτικό πληθυσμό της δυτικής Πελοποννήσου, ο οποίος είχε πληγεί και από την κρίση της σταφίδας. Επειδή το προϊόν δεν απορροφούταν εύκολα, πολλοί αγρότες έπεφταν θύματα τοκογλυφίας και έτσι η μοναδική τους σωτηρία ήταν η αποδημία. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ανθρώπων μετανάστευε στις ΗΠΑ, όπου δεν απέβλεπε σε μόνιμη εγκατάσταση, αλλά στην κάλυψη βραχυπρόθεσμων βιοτικών αναγκών. Γι’ αυτό άλλωστε οι περισσότεροι ύστερα από λίγο χρόνο επιστρέφουν στις εστίες τους.
Μεταξύ της δεκαετίας του 1890 και 1920, ιδιαίτερα, όμως, μετά το 1900 παρατηρείται έντονο μεταναστευτικό ρεύμα προς τις ΗΠΑ, όταν άνοιξαν οι αμερικανικές πύλες για την αποδοχή μεταναστών από τις μεσογειακές χώρες. Όταν η Ελλάδα είχε το 1907 2.631.952 κατοίκους, 386.611 μεταναστεύουν στο εξωτερικό, εκ των οποίων το συντριπτικό ποσοστό μεταβαίνει στην Αμερική. Μέχρι το 1910 το 10% του συνολικού πληθυσμού της χώρας ή το 25% του ενεργού της δυναμικού ξενιτεύτηκε στην Αμερική.
Μεγάλα κύματα μεταναστών παρατηρούνται μετά τα τραγικά γεγονότα το 1922 – τη λεγόμενη μικρασιατική καταστροφή. Μεγάλος αριθμός μεταναστών καταφεύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες για μόνιμη πλέον εγκατάσταση, ενώ μεγάλος αριθμός Ελλήνων του Πόντου καταφεύγουν στον Καύκασο, την Κριμαία ή την Αζοφική χερσόνησο, όπου ήδη υπάρχει ελληνισμός από προηγούμενες εποχές. Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου ο εκεί ελληνισμός εκτοπίζεται μαζί με τους Τατάρους με διαταγή του Στάλιν προς το Ουζμπεκιστάν.
Πολλοί από τους Έλληνες μετανάστες των ΗΠΑ που είχαν πάρει την αμερικανική υπηκοότητα πολέμησαν στην υπηρεσία του αμερικανικού στρατού κατά των Γερμανών στη Νορμανδία και αλλού.
Μετά τον εμφύλιο πόλεμο, μεγάλος αριθμός αριστερών καταφεύγει στη Σοβιετική Ένωση και στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού ως πολιτικοί πρόσφυγες.

Με τις αρχές της δεκαετίας του 1950 ανοίγουν καινούργιοι δρόμοι για μετανάστευση προς την Αυστραλία και στα τέλη της δεκαετίας αρχίζει η μετανάστευση στη Γερμανία, Βέλγιο και αργότερα στη Σουηδία. Οι περισσότεροι που μεταβαίνουν στην Αυστραλία εγκαθίστανται μόνιμα εκεί, γιατί οι αποστάσεις είναι μεγάλες. Το όνειρο αυτών που φεύγουν για τις Ευρωπαϊκές χώρες είναι δουλεύοντας σκληρά να αποκτήσουν κάποιες οικονομίες και να επιστρέψουν στην πατρίδα έχοντας βελτιώσει τα οικονομικά τους. Στην αρχή όλοι οι μετανάστες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού των χωρών υποδοχής. Βαθμιαία, όμως, ένας μεγάλος αριθμός ξεφεύγει από την εξαρτημένη εργασία και ασχολείται με ελεύθερα επαγγέλματα, όπως εμπόριο, επιχειρήσεις και κυρίως εστιατόρια, όπου διαπρέπουν οικονομικά.
Πολλοί επίσης μετανάστες κάνουν ανώτερες σπουδές και διαπρέπουν σαν επιστήμονες. Σημειωτέον ότι πολλοί Έλληνες μετανάστευσαν και σε αφρικανικές χώρες, κυρίως στη Νότια Αφρική, όπου και διέπρεψαν σ’ όλους τους τομείς.
Σήμερα η ομογένεια της διασποράς αριθμεί τα έξι εκατομμυρίων, σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όπως ΗΠΑ, Αυστραλία, Αφρική, Ευρώπη. Επίσης αν συμπεριλάβουμε και του Έλληνες δεύτερης και τρίτης γενιάς καθώς και αυτούς που προέρχονται από μεικτούς γάμους, τότε με συντηρητικούς υπολογισμούς ο ελληνισμός του εξωτερικού ανέρχεται σ’ άλλα έξι εκατομμύρια.
Ο ελληνισμός αυτός, πιστός στις πατροπαράδοτες αξίες και παραδόσεις του εξακολουθεί να εξάγει πολιτισμό και να αποτελεί ένα πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό στήριγμα του ελληνισμού της μητρόπολης. Ο ελληνισμός του εξωτερικού σφύζει από ζωντάνια και διακρίνεται από πρόοδο σ’ όλους τους τομείς. Έλληνες επιχειρηματίες, πολιτικοί, καλλιτέχνες, λόγιοι και επιστήμονες διαπρέπουν στο παγκόσμιο στερέωμα. Ενταγμένοι αρμονικά στην κοινωνία της δεύτερης πατρίδας τους, διατηρούν πάραυτα τη γλώσσα τους, τη θρησκεία τους και τις ελληνικές ρίζες τους, δημιουργώντας, όπως και τότε, τις παροικίες τους, τις κοινότητές τους και τις ενορίες τους. Ακόμη και οι απλά εργαζόμενοι μετανάστες με τα εμβάσματά τους στην πατρίδα έχουν συμβάλει σημαντικά στην ανόρθωση της οικονομίας της μητροπολιτικής χώρας. κοινωνικής προώθησης και ένταξης των ομογενών. Γενικά οι ομογενείς του εξωτερικού είναι καλύτερα οργανωμένοι και περισσότερο «εξελιγμένοι» από τους Έλληνες της Ελλάδας. Άρα δεν ήσαν αβάσιμα τα λεγόμενα του αείμνηστου Κ. Καραμανλή: «Έξω πάμε καλά, μέσα δεν πάμε καλά».

*Ο Βασίλης Μηλίτσης γεννήθηκε στο χωριό Μεσενικόλας της Καρδίτσας το 1947. Παρακολούθησε στοιχειώδη εκπαίδευση στο χωριό του και κατόπιν τη μέση εκπαίδευση στην Καρδίτσα. Από το 1963 συνέχισε τις σπουδές του στις ΗΠΑ, στο Λύκειο Apopka Memorial High School, κοντά στο Ορλάντο της Florida. Πήρε το απολυτήριο του λυκείου και το Proficiency Certificate of English of the University of Michigan. Το 1973 αποφοίτησε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, από το τμήμα Αγγλικής της Φιλοσοφικής Σχολής. Υπήρξε ιδιοκτήτης φροντιστηρίου ξένων γλωσσών επί 18 χρόνια στη Θεσσαλονίκη, αποδεχόμενος κατόπιν το διορισμό του στη δημόσια εκπαίδευση. Δίδαξε στο γυμνάσιο και το λύκειο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γερμανία. Συνταξιοδοτήθηκε το 2010.
Εκτός της ελληνικής μιλάει άπταιστα αγγλικά. Κατέχει επίσης αρκετά καλή γνώση της γερμανικής, ιταλικής και γαλλικής. Έχει επίσης μακρά μεταφραστική πείρα σε κείμενα που κυμαίνονται από απλά επαγγελματικά μέχρι και λογοτεχνικά.
Ο ίδιος με τον Wolfgang Reumuth είναι συγγραφείς γραμματικής της νεοελληνικής γλώσσας για αλλοδαπούς με τον τίτλο Praktische Grammatik der neugriechischen Sprache, εκδόσεις Gottfried Egert Verlag, ISBN 978-3-936496-42-0

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγω σωπαίνω....Φτύνω!!!

Μου μιλούν για δικαιοσύνη....οι δικαστές, Μου μιλούν για ηθική...οι αγύρτες, Μου μιλούν για ζωή...οι δολοφόνοι, Μου μιλούν για όνειρα...οι έμποροι, Μου μιλούν για ισότητα...τα αφεντικά, Μου μιλούν για φαντασία...οι υπάλληλοι, Μου μιλούν για ανθρωπιά...οι στρατοκράτες, Εγω σωπάινω....Φτύνω.


ΡΟΔΟΣυλλέκτης: e-mail r.telxinas@yahoo.gr
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες στον ΝΕΟ ΡΟΔΟΣυλλέκτη: http://rouvim.blogspot.com

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΙΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: http://rouvim.blogspot.com/
ΚΡΗΤΗΝΙΑ: http://www.kritinia.gr/
ΙΣΤΡΙΟΣ: http://istrio.blogspot.com/
ΣΟΡΩΝΗ: http://www.ampernalli.gr/
Dj news: http://fanenos.blogspot.com/
ΠΑΛΜΟΣ: http://www.palmos-fm.gr/
ΕΚΟΦΙΛΜ: http://www.ecofilms.gr/
ΡΑΔΙΟ1: http://www.radio1.gr/
http://www.ksipnistere.blogspot.com/
ΣΦΕΝΤΟΝΑ: http://gipas.blogspot.com/
ΡΟΔΟΣυλλέκτης: http://www.rodosillektis.com/
Η Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Ρόδου: http://opsrodou.gr/
ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ: http://www.hamogelo.gr
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ – ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ: http://rodosillektis.blogspot.gr/
Ιστοσελίδα του ΡΟΔΟΣυλλέκτη: http://www.rodosillektis.com/
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: http://www.pnai.gov.gr
ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ: http://www.rodos.gr/el/

Αρχειοθήκη ιστολογίου