Σάββατο 16 Ιουνίου 2018

Λέξεις: Φανενή φωνητική-γλωσσική παράδοση (Η ήτα Θ θήτα Ι γιώτα) Μέρος 6ο


Αποσπάσματα από το βιβλίο του Εμμανουήλ Μ. Χατζήπαπα: ΦΑΝΕΣ και τοπική διάλεκτος με λέξεις, εκφράσεις, ονομασίες, ντοκουμέντα. 
Τη Φιλολογική και Ετυμολογική επιμέλεια έκανε ο Καθηγητής Παναγιώτης Α. Χαμουζάς. 
Εκδότης του βιβλίου είναι ο Σύλλογος για την Μελέτη και Διάδοση της Ελληνικής Ιστορίας e. V. Weilheim/Βαυαρίας Πρόεδρος του οποίου είναι ο Απόστολος Π. Κυριατσούλης.


Βραχυγραφίες/Επεξηγήσεις:
Αρχαία:                    αρχ.                                          Βλέπε:              βλ.
Τουρκικά:                 τουρκ.                                       Δηλαδή:            δηλ.
Λατινικά:                   λατ.                                           Παράβαλλε:        πρβλ.
Ιταλικά:                     ιταλ.                                          Λεξικό:  λεξ.
Αραβικά:                   αραβ.                                        Σελίδα:  σελ.
Βυζαντινά:                 βυζαν.                                       Πρόθεμα:           προθ.
Σλαβικά:                    σλαβ.                                       Ετυμολογία:       ετυμολ.
Βενετικά:                   βενετ.                                       Μεταφορικά:      μεταφ.
Αγγλικά:                    αγγλ.
Ρουμάνικα:                ρουμ.
Γαλλικά:                    γαλλ.

Η (ήτα):
ηλκιόπυρος
πολλή ζέστη
Λιοπύρι, «μες τον λιόπυρο να πας!» Πυράδα+ήλιος.
ήμπε
μάζεψε το ύφασμα, μπήκε, ρικνώθηκε
Εμβαίνω – ενέβηκε – ενέβη, ήμβε,
(ήμπε,  πού’μπε).


Θ (θήτα):

θεομπαίχτης
αυτός που εμπαίζει το θεό
Ξεγελά τον θεό. Εμπαίζω+θεός.
θεονήστικος
πολλές ημέρες νηστικός
Το: θεο+λέξη δίνει υπερθετική δύναμη,
π.χ.: θεοπάλαβος: ο πολύ πεινασμένος.
θρονιά
τα στασίδια της εκκλησίας
Ξύλινα καθίσματα εκκλησίας.
θρύβγκιω
κομματιάζω
Κάνω θρύμματα το ψωμί. Αρχ.: θρύβω - θρύπτω.
Ι (γιώτα):
ίγρος
ιδρώτας
Αρχ.:  ιδρώς. Ρήμα: γρώνω - ιδρώνω.
ιντερέσσια
ενδιαφέροντα, έννοιες
Λατ.: intersum.
ιχιαλτά
αμήν και πότε
Μακάρι, κρύβει την αραβ. λέξη: Al-ilah =
θεέ μου!
ιχχιαλκά
καλά να πάθεις
Επιφώνημα: ίχχι!
ίχικα
καλά να πάθεις
Χρησιμοποιείται το ίχι, καλά έπαθες! Επί χαιρεκακίας ορισμένων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου